İngilizce Koşul Kipi: If'li Cümleler... If'li cümlecikler... Yalçın İzbul ... Bir Hayat Dersi... Dil/Kültür Çalışması... Tanım Ve Sınıflama... Koşul Cümlesi, if'li cümlecik yapısı... Bir Güçlüğün Açıklanması... Özel Çekim Örneği... Negative ve Continuous Dönüşümler... Çeviri Üstüne Bir Not... Noktalama Özelliği... If'li Cümleciklerde Farklı Yardımcı Fiil Kullanımları... Tip II Ve Tip III Birlikte... If-Cümlecikte Yardımcı Fiil... "Tip-0" Ve "Tip-4" Var mıdır?... If-Cümlecikte "Any" Ve "Some"... Devrik Cümle Tipleri... Koşul Kipinde Kullanılan Öteki Bağlaçlar... Genel Test... Yanıtlar, Çeviriler, Açıklamalar...

Dil/Kültür Dizgesi Farklılığından Kaynaklanan

Öğrenim Güçlüğünü Aşmaya Yönelik

Bir Uygulama Örneği

ingilizce koşul kipi

İNGİLİZCE'DE

KOŞUL KİPİ

THE CONDITIONAL MOOD

if'li cümleler

IF'Lİ CÜMLECİKLER

Doç. Dr. Yalçın İzbul

 

 

Özgün Versiyon: Humana: Bozkurt Güvenç'e Armağan, Kültür Bakanlığı, Ankara, 1994

Geliştirilmiş Versiyon: İngilizce Eğitim Setimiz Ana Kitabından: 2000-2011

İnternet Versiyonu: İzmir, Temmuz 2007; son güncellenme: Temmuz 2011

 

ÖNSÖZ

Çok gençtim... Dil ve edebiyat öğrenimi için gelmiştim... Bu kuzey ülkesinin insanları -- ilk zamanlar bunun ayırdında değildim -- olaylara çoğulcu bir görelilik ile bakıyor, ne gibi durumlarda nelerin olabileceğini irdeliyor -- ve "if'li" cümlelerle konuşuyorlardı...

Nasıl ayırdına varabilirdim ki?...

İçinde yetişmiş olduğum dil-kültür sisteminde iyi eğitilmiş her yurttaşım gibi şöyle düşünüyordum:

A, A'dır... A, A-Olmayan olamaz... A-olmayan B olur... A ile A-Olmayan arasında ara durumlar söz konusu olamaz... Mantık yoluyla bulgulanmış olan bu gerçek, farklı düşünen kişilerin yanılgı içinde olduklarını, akılsız veya kötü niyetli olabileceklerini kanıtlamaya yeterlidir. Çünkü aklın, mantığın ve anlatımın yolu bir (ve tek) olsa gerek...

Bu kuzey ülkesi insanlarıyla dünyaya aynı gözlerle bakmadığımız besbelliydi. Aramızda bir iletişim kopukluğu vardı. Ama nedenine parmak basamıyor, çözüm bulamıyordum.

Bu kısıtlı dünya görüşünden silkinip uyanmam uzun yıllarımı aldı. Göreli bir dünya görüşünün ilk kıvılcımları yalazlanırken, ömrümün orta yıllarını bulmuştum bile. İçinde yaşadığımız ortaçağ kültür ortamının bütün olumsuzluklarına rağmen ömrünü doğruları aramaya hasreden Bozkurt Güvenç hoca ile Hacettepe antropoloji çatısı altında yaptığımız konuşmaların bu uyanışta büyük payı vardır.

Aslına bakılacak olursa, Türkçe'de kullandığımız "eğer..." cümlelerinin çoğunlukla koşul ve olasılık değil, bir tehdit içerdikleri bile söylenebilir: "Şimdi yanına gelirsem... Ben de seni babana, öğretmene, herkese söylemezsem..."

Kısaca söylemek gerekirse, İngiliz dil/kültür dizgesinde "The Conditional Mood" yani "Koşul Kipi" düşünce ve anlatım kalıpları, çoğulcu düşüncenin varsayım geliştirme basamağındaki dilsel boyutu oluşturur. Bu yönüyle irdelendiklerinde uluslararası bilim tarihi -- ve iç/dış siyasetteki -- başarı farklılığımız açısından ilginç ipuçları vereceği düşünülebilir.

İzleyen sayfalarda, konunun Türk öğrencilerine nasıl sunulabileceği üstüne bir uygulama örneği veriyorum.

if'li cümleler

VE BİR SORU

İşte, Kararsız Kâzım ve Pragmatist Çözümcü İzbul arasında geçen bir konuşma:

KARARSIZ KÂZIM: She lives in Bodrum... But, I never go there, never visit or see her. If I did, I would visit her and could talk to her... We might come to a mutual understanding... I mean, if I ever went to Bodrum and visited her... But I never do!..

PRAGMATİK ÇÖZÜMCÜ İZBUL: Well, just do it, just go there... If you went there, you would / could / might see her.

SORU: Geçmişteki bir durumdan mı söz ediyoruz? Yoksa, şimdiki yada "geniş" zamandaki bir durumdan mı?

Birçoğunuzun bunu, "Eğer gitseydin, gitmiş olsaydın, onu görürdün, görebilirdin." şeklinde yorumlayacağınızı -- deneyimden -- biliyorum. İşte sorun da zaten burada; konunun yanlış öğretiliyor olmasında... Çünkü doğru yorum: "Git be kardeşim, gitsene... Eğer gitsen, gidersen -- görürsün. Git ve olayı çöz."

Tam çevirisini yaparsak:

KARARSIZ KÂZIM: Kendisi Bodrum'da yaşıyor... Ama ben oraya hiç gitmiyorum, onu hiçbirzaman ziyaret etmiyor, görmüyorum... Gitsem, kendisini ziyaret edebilirim, onunla konuşabilirim. Ortak bir çözüm bulabiliriz... Herhangi bir zaman Bodrum'a gitsem ve onu ziyaret etsem... Ama oraya hiç gitmiyorum ki. -- Bu konuşmada geçen bütün fiiller "present tense" tedir. Şimdiki ve geniş zamandan sözedilmektedir...

PRAGMATİST ÇÖZÜMCÜ İZBUL: Valla, git yahu!... Gitsen (gidersen) onu görürsün / görebilirsin / görme olasılığın doğar... Hepsi "present tense".

Bir küçük örnek daha...

"If you took the exam, you'd pass it." -- Anlamı nedir?

a. Sınava niye girmedin ki? Girseydin geçecektin.
b. Bu sınava girsen, geçersin.

Birincisi gibi çeviriyorsanız, bugüne kadar size "öğrettikleri" herşeyi unutunuz ve izleyen sayfalardaki açıklamalarımı okumağa devam ediniz... İkincisi gibi çeviriyorsanız, konunun özünü kavramış durumdasınız: Ama, ayrıntılar için yine de okumağa devam ediniz...

if'li cümleler

İÇİNDEKİLER

I - ÖRNEKLERİYLE GENEL TANITIM ve SINIFLAMA

I - ÖRNEKLERİYLE İLERİ UYGULAMALAR

I - GENEL TEST VE AÇIKLAMALI CEVAPLARI

bilimsel yayınlar

 BİLİMSEL YAYINLAR ANASAYFAYA DÖNÜŞ

yalçın izbul

Yalçın İzbul

yalçın izbul

 

 İzleyen Konular: İngilizce Koşul Kipi: If'li Cümleler... If'li cümlecikler... Yalçın İzbul ... Bir Hayat Dersi... Dil/Kültür Çalışması... Tanım Ve Sınıflama... Koşul Cümlesi, if'li cümlecik yapısı... Bir Güçlüğün Açıklanması... Özel Çekim Örneği... Negative ve Continuous Dönüşümler... Çeviri Üstüne Bir Not... Noktalama Özelliği... If'li Cümleciklerde Farklı Yardımcı Fiil Kullanımları... Tip II Ve Tip III Birlikte... If-Cümlecikte Yardımcı Fiil... "Tip-0" Ve "Tip-4" Var mıdır?... If-Cümlecikte "Any" Ve "Some"... Devrik Cümle Tipleri... Koşul Kipinde Kullanılan Öteki Bağlaçlar... Genel Test... Yanıtlar, Çeviriler, Açıklamalar...