Sosyobiyoloji, türlerdeki sosyal davranışların biyolojik köklerini araştıran ve inceleyen bir bilim dalıdır. Bu araştırmalar, bütün biyolojik türler için sözkonusudur. Ancak doğal olarak, ortaya koyduğumuz sonuçların en tartışmalı bölümlerini insanla ilgili görüşlerimiz oluşturuyor. Biyolojik evrim ve kültürel evrim arasında şimdi öne geçmiş olan kültürel çizgi, başlangıçta evrim sürecindeki olağan genetik bazdan yola çıkmıştı. Kültürümüz bizi çok daha ötelere götürebilecektir, ancak dizginleri genlerimiz elinde tutuyor. Şunu söylemek istiyorum: Kültürel evrim, yönü ve ulaşabileceği boyutlar açısından, genetik gerekirliklerin belirleyici etkisi ve denetimi altındadır. Bunun genetik bir denetim olduğunu söylersek, o zaman sosyal hizmet uzmanlarının bildirdikleri yılda iki milyonu bulan ensest (fücur) olaylarının açıklanmasında güçlüklere uğramaz mıyız? Sorumuz şu olmalı: Niçin tarihte bugüne değin ensesti onaylayan yada koruyan bir topluluk görülmemiştir? Buna yanıt aradığımızda, nedenin genetik değil, kültürel olduğunu anlarız.

sosyobiyoloji ve genetik kalıtım

 BİR TARTIŞMA:

 GENETİK KALITIM MI?

 KÜLTÜREL KOŞULLANMA MI ?

 Sosyo-biyoloji ve Antropoloji Neler Söylüyor?

antropoloji kültürel koşullanma

 

 
 

KATILIMCILAR:

Edward O. Wilson (Sosyobiyoloji)
Marvin Harris (Antropoloji)

Moderatör: Ann Carroll

 

 Çeviren: Yalçın İZBUL

BÖLÜMLER İÇİN TIKLAYINIZ

I - Genetik Kalıtım mı, Kültürel Koşullanma mı? Sosyo-biyoloji ve Antropoloji Neler Söylüyor?

II - Biyolojik Evrim -- Kültürel Evrim

III - Ensest (Fücur) Yasağı

biyoloji ve antropoloji

 

"Heredity versus Culture: A Debate"

Yayın Tarihçesi: Bu tartışma, Radio Smithsonian 'da 15 Şubat 1978 günü yayınlanmış; Society dergisinin Eylül/Ekim 1978 sayısında basılmıştır. Buradaki metin, Hacettepe Üniversitesinde 1979-84 yılları arasında verdiğim Antropoloji ve Dil Antropolojisi Dersleri için yardımcı okuma parçası olarak çevirdiğim bildiri ve makalelerden (Kültürler ve Diller, 1984) hazırladığım İnternet yayın versiyonudur.

 

İnternet Versiyonu: Nisan, 2007

 ÇEVİRİ ANASAYFAYA DÖNÜŞ

biyoloji

sosyo-biyoloji

biyolojik kalıtım

Aşağıda Araştırma için Anahtar Sözcükler Yer Almaktadır.

Lütfen doğrudan makaleye geçiniz: TIKLAYINIZ

---------------------------------------------------------------------

Sosyobiyoloji, türlerdeki sosyal davranışların biyolojik köklerini araştıran ve inceleyen bir bilim dalıdır. Bu araştırmalar, bütün biyolojik türler için sözkonusudur. Ancak doğal olarak, ortaya koyduğumuz sonuçların en tartışmalı bölümlerini insanla ilgili görüşlerimiz oluşturuyor. Oysa sosyobiyoloji kuramı, sosyal sistemlerin temel ilke ve süreçlerini biyolojik türler genelinde ele almaktadır. İnsan türü ile özel olarak ilgilenen bir bilim dalı değildir. İnsan davranışlarının kökenleri konusunda geniş tabanlı bir görüşler yelpazesine açık bulunmaktadır. Antropolojide, kültürlenme sonucu gelişen farklılıklara ilgi duyulmaktadır. Biyolojide ise, bunlar ikinci plâna bırakılarak, genetik evrime tanık olan ortak örüntüler üzerinde durulmakta, davranışlarımızın biyolojik evrime dayalı kökleri önplâna alınmaktadır. Bana göre bu iki yaklaşım aslında birbirini tamamlayan iki bakış açısıdır. Biyologlar insan türünü öteki türlerle karşılaştırarak inceliyor. Başka bir deyişle, insanın biyolojik evrimdeki yerini araştırıyor. Sonuçta, insan toplulukları arasındaki kültür farklılıklarını görmezden geliyorlar. Oysa bir antropolog, özellikle bu farklılıklar üzerinde durmakta, bunların kaynağı ve önemi ile ilgilenmektedir. Bu konuyu açmakla, Sosyobiyoloji tezindeki biyoloji katkısının antropolojiye kuramsal açıdan ençok yardımcı olabileceği konulardan birisine parmak basmış oldunuz. Sosyobiyoloji, birinci ve ikinci derecedeki sencillik örnekleri arasındaki farkın açıklanabileceği görüşündedir. Birinci derecede sencillik dediğimizde, bireyin kendi yakın akrabaları ile olan yardımlaşmasına ilişkin genetik kalıpları kastediyoruz. İkinci derecede sencillik ise, insan ilişkilerinde de yaygın biçimde rastlanılan, karşılıklı sosyal yardımlaşma ilkeleri anlamında kullanılmaktadır. Biyolojik evrim ve kültürel evrim arasında şimdi öne geçmiş olan kültürel çizgi, başlangıçta evrim sürecindeki olağan genetik bazdan yola çıkmıştı. Kültürümüz bizi çok daha ötelere götürebilecektir, ancak dizginleri genlerimiz elinde tutuyor. Şunu söylemek istiyorum: Kültürel evrim, yönü ve ulaşabileceği boyutlar açısından, genetik gerekirliklerin belirleyici etkisi ve denetimi altındadır. Bunun genetik bir denetim olduğunu söylersek, o zaman sosyal hizmet uzmanlarının bildirdikleri yılda iki milyonu bulan ensest (fücur) olaylarının açıklanmasında güçlüklere uğramaz mıyız? Sorumuz şu olmalı: Niçin tarihte bugüne değin ensesti onaylayan yada koruyan bir topluluk görülmemiştir? Buna yanıt aradığımızda, nedenin genetik değil, kültürel olduğunu anlarız.