BÖLÜM - 13

T H E  G E R U N D

İSİM-FİİL (Ulaç, Ad-Eylem)

BU BÖLÜMÜN KONULARI
Kısa Giriş  /  Temel Kalıplar  /  Zamana Bakış Açısı  /  İki Önemli Özellik  /  Örnekler ve Çevirileri  /  Gerund / Participle Ayrımı  /  Dikkat... Dikkat...  /  Gerund'ların Kullanıldığı Yerler  /  Ek - 1: Nesne olarak Gerund alan Fiiller Listesi  /  Ek - 2: Gerund alan Deyimler ve Kalıplar Listesi  /  Ek - 3: İki Önemli Yapı Daha  /  Test Yourself 01  /  Test Yourself 02  /  Test Yourself 03  /  Yanıtlar
 

EĞİTİM SETİ'mizin, İngilizce'nin temel yapısı ve ana gramerini ele alan Essential English for Turkish Speakers başlıklı kitabından kısa bir bölüm burada örnekleniyor.

EĞİTİM SETİ'mizde İngilizce'de değişik konu, yaklaşım ve becerileri ele alan Toplam 10 KİTAP ve CD formatında artı materyeller de yer almaktadır. Ayrıntılı bilgi bu sayfanın sonundadır.

 

KISA GİRİŞ:  Fiilerin isim (ad, noun) biçimine gerund denir. (Okunuşu: /CER-ınd/). Başka bir deyişle, gerund'lar fiilerden türetilen isimlerdir. Cümlede isimlerin kullanılması gereken herhangi bir yerde -- örneğin özne veya nesne konumunda -- eğer bir eylemden söz edilecekse, ilgili fiilin isim-türevini, yani bir gerund kullanmak durumundayız. [Türkçe'de "ulaç" karşılığı oldukça yaygındır. Veren neden böyle bir ad vermiş, bana sormayınız.]

(NOT: Bu belirleme, yine aynı işlevle mastar (the infinitive), isim-cümlecik veya benzeri öğeler kullanılma olanağını dışlamaz.)

TEMEL KALIPLAR

Öğrenmemiz Gereken Kalıplar Şunlardır:

PRESENT

  ACTIVE

seeing = görme, görmek, görüş

  PASSIVE

being seen = görülme, görülmek, görülüş

PERFECT

  ACTIVE

having seen = görmüş olma, olmak, oluş

  PASSIVE

having been seen = görülmüş olma, olmak, oluş

BAŞA DÖNÜŞ

 

ZAMANA BAKIŞ AÇISI

Daha önce birçok konuda yinelediğimiz, zamana farklı  iki bakış açısı ve bunlara ilişkin aşağıdaki pratik kullanım kuralları burada da rehberiniz olacaktır:

 

vb... vb... vb...

 

 

GERUND'LARIN KULLANILDIĞI YERLER

  1. Cümlenin Öznesi Olarak

Seeing is believing...

Streaking appears to have lost the popularity once it had. (streaking = umumi yerde çıplak koşu; benzer bir başka sözcük "flashing")

Having been seen by the villagers seemed not to worry him in the least. Köylüler tarafından görülmüş olması onu hiç de endişelendirmiş görünmüyordu. (Endişelendirmiş görünmeyen neydi? Görülmüş olması... Özne.)

Riding a motorbike is fun, but it also involves certain risks in the traffic. ("Gerund" ile kurulmuş bir isim-öbek niteliğindeki "riding a motorbike" öbeği, "to be" fiilinin öznesi durumundadır. "Riding" isim-fiili kendisi de bir nesne almıştır.)

Being stronger in your stocks, but not marketing properly will get you nowhere.. (Olumlu veya olumsuz gerund kullanabilirsiniz. Aşağıdaki diğer kullanım örnekleri için de geçerlidir.)

  2. To Be Fiilin Tümleyicisi (=complement) Olarak Sık Görülür

Örnekler:

Seeing is believing.

The secret of good management is avoiding bad management. (Bu aşağıdaki diğer örneklerde gördüğünüz gibi, isim-fiil kendisi de nesne alabilir.)

Absent-mindedness is searching for the horse you are riding. Rus atasözü: Dalgınlık, üzerinde olduğunuz atı aramağa çıkmaktır.

Our only hope is taking them by surprise. = Tek umudumuz onları beklemedikleri bir anda bastırmak.

He told me that his winning combination was showing respect and avoiding asking awkward questions. = Saygı göstermek ve zor durumda bırakacak sorular sormaktan kaçınmanın kendisinin  (insan ilişkilerindeki) kazanan formülü olduğunu söyledi. ("Showing" ve "avoiding" to be fiilinin tümleyicisidirler. Bir aşağıda söz edeceğimiz grupta yer alan "to avoid" fiili kendisi de nesne olarak bir gerund almıştır: "asking".)

  3. Gerund Nesne Alan Fiiller İle

Bu fiillerden en önemlilerinin bir listesini aşağıda "Ek - 1" Bölümünde vereceğim.

Örnekler: [İsim-fiili kalın italik yazıyorum; öbeğin (gerund phrase) altını çiziyorum]

He finished eating.

Try doing it this way. [İsim-fiilimiz kendisi de bir nesne alıyor ve bir tarz belirteci ile niteleniyor. Hepbirlikte bir gerund-öbeği oluşturuyorlar.]

They resented her coming along with us. = Bizimle birlikte gelmesini esefle karşıladılar, içlerine sindiremiyorlardı.

They resented her not coming along with us. = Bizimle birlikte gelmemesini esefle karşıladılar, içlerine sindiremiyorlardı.

We can't afford being seen in such company. = Bu tür kimselerin yanında görülmeyi göze alamayız...

His main concern has been keeping the affair a secret. = Kendisi için asıl ilgi ve endişe konusu, ilişkinin gizli tutulması, gizli kalmasıydı.

ÖNEMLİ NOT: Yukardaki cümleyi, sanki "present perfect continuous" ile kurulmuşçasına bir solukta okursanız, anlam anlaşılmaz hale gelecektir: Bu yüzden, "has been" den sonra kısa bir duraksama yapıp (es verip), sonra uygun bir vurgulama ile, "keeping" sözcüğünün bir gerund ve nesne olduğunu belirtiriz.

  4. Çeşitli Deyimler Ya da Deyimsel Nitelikte Kalıplarla

Bunların bir listesini aşağıda "Ek - 2" Bölümünde vereceğim.

Örnekler:

I am looking forward to hearing from you again. Sizden yeniden haber almayı dört gözle bekliyorum.

Oh, I just don't feel like doing it now. Ah, yapmak hiç de içimden gelmiyor şimdi.

Look, I'm not used to being ordered about. Bak! Ben öyle oraya buraya işe koşturulmağa alışkın değilimdir.

  5. İlgeçler (edat, preposition) Nesne olarak Gerund alırlar

Bu da doğal ve beklentilerimize uygun bir uygulamadır. Bildiğiniz gibi ilgeçler isim alır; dolayısıyla da bir eylem veya oluşumdan söz edilecekse, ilgili fiilin isim türevi -- yani gerund formu -- kullanılacaktır.

You were late in responding to their letter.

Can you touch your toes without bending your knees?

He felt much better after having a drink.

I find great relaxation in my gardening.

Before coming to a mutual understanding, the two sides had a long discussion.

I apologize for not having written before.

To read without reflecting is like eating without digesting. [Francis Bacon]

ÖNEMLİ NOT:

Yukardaki kuralın iki önemli istisnası except ve but ilgeçleridir. Bu ikisi, gerund yerine, yalın mastar alır:

What could I do but accept the situation as it was.

He did nothing but complain all the time.

I had no other choice except do as they wanted.

You may do whatever you like except leave the country.

ÖNEMLİ NOT:

İlgeçlerden sonra gerund kullanımı, pratikte şu üç önemli gramatik yapıyı bağlayan bir uygulamadır (eğer yapının nesnesi olarak bir eylem veya oluşumdan söz edilecekse):

1. Fiil + ilgeç öbekleri, "phrasal verbs":

accuse of; beware of; carry on; put off...

2. Sıfat + ilgeç öbekleri:

afraid of; crazy about; good/bad at; responsible for...

3. İsim + of öbekleri:

the value of learning foreign languages; the usual method of doing something; the habit of eating one's nails; the problem of making a decent living...

  6. "Appositive" durumunda kullanılabilir

"Appositive" nedir? Hatırlayalım: Ardışık Çift İmleme -- Ek Açıklayıcı. Yani, aynı kişi, nesne veya kavramı işaret eden) birden fazla (genellikle iki) ad veya ad işlevli yapıların yanyana (=ardarda) yerleştirilmesi. Örnek: This book is about Nazım Hikmet, a famous Turkish poet.

İşte gerund veya gerund-öbeği ile örnekler:

We enjoy our late night hobby, having a cup of nescafe with milk.

My brother really enjoys his work --
collecting and repairing old stereos.

I hope that my lifelong desire, travelling around the world, will be fulfilled someday.

Our task, keeping the boat on course, was not as easy as it might sound to you.

You cannot do that, parking on a pedestrian crossing.

  7. Kısa yasaklama levha veya sloganlarında sık rastlanır

No smoking. No parking. No spitting. No talking.

Not: Bu kullanımda gerund'un ayrıca bir nesne alması sözkonusu değildir. Eğer nesne kullanmak gerekiyorsa, emir kipine başvurulur: "Do not touch the exhibits." "Do not feed the animals." "Keep off the grass."

BAŞA DÖNÜŞ

 

EK - 1

Nesne Olarak Gerund Alan Önemli Fiiller

Nesne olarak gerund alan ve yaygın kullanılan fiilleri aşağıda listeliyorum: Listeyi ezberlemekte yarar var. Ama zamanla oluşacak kulak belleğinize de güvenebilirsiniz.

Günlük konuşmalarda işitilebilen kullanımların sonsuz çeşitliliği karşısında, bu tür ayrıntılarda fazla kategorik olmak biraz fazlaca cesur olmayı gerektirir. Yine de, okuyucuya yardımcı olması bakımından, aşağıdaki tabloda gerek gerund gerek mastar (the infinitive) alabilen fiilleri çift yıldız (**) işareti ile gösteriyorum. Bu kullanımdan dolayı anlam farklılığı oluşuyorsa, bunu da kırmızı renkte gösteriyorum. Örnekleri tablonun sonunda vereceğim.

 

vb... vb... vb...

 

TEST YOURSELF - 03

Cümleleri Türkçeye Çeviriniz

 01.  I am looking forward to hearing from you again.

 02.  The boy eventually left off biting his fingers, but then he took to picking up his nose.

 03.  Don't keep putting off making up your mind until it's probably too late for us all. You can't avoid coming face to face with the facts indefinitely.

 04.  I'm afraid they don't seem to be greatly interested in learning a foreign language.

 05.  You may have become quite acclimatized by now and even accustomed to living in such a place, but I just can't imagine myself getting used to sharing a life with you here under the circumstances.

*********************************

 25.  I like being with you... You see, I hate telling lies and I've been looking forward to having a chance to tell you all this... In plain truth, I love being with you... I can't help loving you... I can't stop loving you...

BAŞA DÖNÜŞ

TEST 03 -- YANITLAR

 01.  Mektubunuzu dört gözle bekliyorum. (Sizden yeniden işitmeyi, haber almayı özlemle bekliyorum)

 02.  Çocuk sonunda tırnaklarını yemeyi bıraktı, ama sonrasında burnunu karıştırmağa başladı.

 03.  Belki de hepimiz için iş işten geçmiş oluncaya değin karar vermeyi erteleyip durma. Gerçeklerle yüzyüze gelmekten sonsuza değin kaçınamazsın.

 04.  Korkarım bir yabancı dil öğrenmeye pek fazla hevesli görünmüyorlar.

 05.  Sen şimdiye değin iklime uyarlanmış, hatta böyle bir yerde yaşamaya alışmış bile olabilirsin, ama ben kendimi burada bu koşullar altında seninle bir yaşam paylaşmağa alışıyor düşünemiyorum.

*********************************

 25.  Seninle birlikte olmaktan çok hoşlanıyorum... Anlarsın ya, yalan söylemekten nefret ederim ve sana bütün bunları anlatmam için bir fırsatım olmasını dört gözle bekliyordum... Apaçık gerçekleri söylersem, seninle birlikte olmaya bayılıyorum... Seni sevmemek elimde değil... Seni sevmekten vazgeçemem (seni sevmeyi durduramam, son vermek elimde değil...)

Bütün gerund'larınız böyle sevgi dolu olsun...

BAŞA DÖNÜŞ

Lütfen Sorularınızı Esirgemeyiniz:

y.izbul@oursworld.net

     

EĞİTİM SETİ TANITIMI

CD SETİ TANITIMI

GENEL TANITIM

SATINALMA BİLGİLERİ