TÜRK ÖĞRENCİLERİN YAYGIN İNGİLİZCE YANLIŞLARI -- 01

İNGİLİZCE TELAFFUZ YANLIŞLARI

Doç. Dr. Yalçın İzbul

http://www.ingilizce-ders.com

BU BÖLÜMÜN KONULARI

"Yumoş" Ünsüzler Sorunu  /  İnsanı Rezil Edebilecek Bir Başka Büyük Yanlış  /  Bazı Bağışlanamaz Telaffuz Yanlışları  /  Ve Tanrı Aşkına !!  /  --ATE Ekinin Okunuşu

Uyarı: Burada takip edilen telaffuz dizgesi, İngiliz "Received Pronunciation" dizgesi, veya "BBC İngilizcesi" dir. Amerikan, Avustralya, Yeni Zelanda, vb. diğer anadil ağız ve diyeleklerini izleyenlerin, özellikle farklı ünlü (vowel) tercihlerine saygı duyarım; fakat hece vurgularının yüzde yüze varan ölçülerde aynı olacağına dikkatinizi çekmek isterim.

 

Kullandığım özel fonetik gösterim dizgesi için TIKLAYINIZ.

"YUMOŞ" ÜNSÜZLER SORUNU

İngilizce'de sözcük sonuna denk gelen yumuşak ve sert ünsüzler arasındaki söyleniş farkı, bizler için çoğu zaman sorun yaratıyor.

Türkçe'de sözcüklerimizi yumuşak ünsüzlerle bitirmeyiz; bunların "sert" kardeşlerini tercih ederiz. Yani, "harab, yalab şalab" demeyiz; "harap, yalap şalap" deriz...

Bu durum, bizlerin İngilizce telaffuzunda büyük sorunlara yol açıyor: Çünkü İngilizce'de, eğer sözcük /b/, /d/, /g/ gibi yumuşak seslerle bitiyorsa, telaffuzu da öyle olur.  Bunların yerine, /p/,  /t/ veya /k/ sesi yanlış olur.

Kısacası, bend, bent, send, sent, snag, snack gibi sözcüklerde /BEND/-/ BENT/... /SEND/-/SENT/... /SNÆG/-/SNÆK/ telaffuz farkına özen göstermek esastır. Çünkü bu farklar, anlamı değiştirecek nitelikte ve güçtedir.

"Cub" /KAB/ (= aslan vs. yavrusu) yerine "cup" /KAP/ (= kupa, bardak);

veya,

"cab" /KÆB/ (= taxi) yerine "cap" /KÆP/ (= kafaya giyilen kep)

diyecek olursanız, bu yaptığınız, "abdal" ı "aptal" okumakla eşdeğer bir büyük gaf olur. Kaldı ki, "İbn-i" lerin durumunu düşünün artık...

BAŞA DÖNÜŞ

İNSANI  REZİL   EDEBİLECEK

BİR BAŞKA BÜYÜK YANLIŞ !!

Yine, siz siz olunuz, yabancılarla konuşurken "can't" sözcüğünü doğru telaffuz etmeğe dikkat ediniz: Ya, İngilizler gibi doğru dürüst uzatarak, /ka:nt/ deyiniz, yada Amerikalılar gibi yayarak /kænt/ !!

"Cannot" /kæ-not/ şeklini tercih etmek bir başka çözümdür.

Aksi takdirde...

Aşağıdaki sahneyi gözünüzde canlandırınız: Adamcağız kibarca, "Can I help you?" diyor. Siz de cevap veriyorsunuz:

"You -- c*nt!" = Seni gidi *mcık !!...

Ooooppss !!

BAŞA DÖNÜŞ

İNGİLİZCE TELAFFUZ YANLIŞLARI

Doç. Dr. Yalçın İzbul

http://www.ingilizce-ders.com

BAĞIŞLANAMAZ TELAFFUZ YANLIŞLARI

Lütfen, hece vurgularına özel dikkat !!

country	?! KAUN-tri	KAN-tri
foreign	?! fo-REYN	FO-rın / F@-rın
foreigner	?! fo-REY-nır	FO-rını / F@-rını(r)
Britain	?! bri-TEYN	BRİ-tın
interesting	?! intı-RES-ting	İN-tırıstiN
great	?! gı-Rİ:T	GREYT
high	?! HAYG	HAY (/a/ hafif uzun)
comfortable	?! KAN-fır-TEY-bıl	KAMF-tıbl, vb
hotel	?! HO-tıl	hou-TEL (kalın /l/)
knowledge	?! NAV-liç	NO-liç
purpose	?! pur-POUZ	PÖ:-pıs
mystery	?! MAYS-tıri	MİST-(ı)ri
determine	?! ditör-MAYN	di-TÖ:-min
science	?! sı-KA-yınz	SAY-ıns
scenery	?! SİKI-nıri	Sİ:-nıri
duty	?! DA-ti	DCYU-ti
knight	?! kı-NAYT	NAYT
knife	?! kı-NAYF	NAYF
occurrence	?! o-KYU-rıns	ı-KA-rıns
recurrence	?! re-KYU-rıns	ri-KA-rıns
preface	?! pri-FEYS	PRE-fis
preferable	?! pri-FÖ-rıbl	PRE-firıbl
comparable	?! kım-PEY-rıbl	K@M-pırıbl
purchase	?! pur-ÇEYS	PÖ:-çıs
purchasing	?! pur-ÇEY-sing	PÖ:-çısiN
weekend	?! Wİ:-kınd	Wİ:K-END
delete	?! DE-lit	di-Lİ:T
since	?! SAYNS	SİNS
chemistry	?! ÇE-mıstıri	KE-mıst(ı)ri
tomb	?! TOMB	TUMM

En komiği de bu zaten:

 Tomb Raider !!  /tom-RAY-dır/ ... PEH!!

Vatandaş, "Tom Miks" türü bir ad-soyad algılıyor belki!

Ne çok üzüyorlar Lara Croft hemşiremizi...

    doğrusu:  /TUMM-REY-dı/

  yani....... "Mezar Talancısı"

Bknz. to raid = (fiil) = akın/baskın yaparak talan/yağma yapmak. Reklama girecek ama, "Raid" marka insektisit sıkıldığında cümle âlem haşaratın köşe bucak kaçışıp nalları diktiğini TV'de görmediniz mi ki?

BAŞA DÖNÜŞ

İNGİLİZCE TELAFFUZ YANLIŞLARI

Doç. Dr. Yalçın İzbul

http://www.ingilizce-ders.com

VE TANRI AŞKINA !!

 01.  would / could / should

Çevrenizde halâ "WULD, KULD, ŞULD" diyenler varsa, LÜTFEN AĞIZLARINA BİBER SÜRÜNÜZ!!

 doğrusu :

 /WUD/ -  /KUD/ -  /ŞUD/ 

 02.  "Carriage, marriage..." gibi sözcükleri, "keriyic, meriyic..." şeklinde yanlış söylemeyiniz.

Doğrusu: /KÆ-ric/, /MÆ-ric/

 03.  Birileri, garip bir ısrarcılıkla, "cushion" sözcüğünü "ka-şın" şeklinde söylemekte direniyor, açıp bir sözlüğe bakmak zahmetine bile girmiyorlarsa, bırakın kaşınmaya devam etsinler !!

Doğrusu: /KU-şın/...

 04.  Kimileri de "mature" sözcüğünü, yaya yaya, "MEY-çır" şeklinde söylemenin doğru olduğu yanılgısından dönmemekte kararlıdır.

Doğrusu: mı-ÇUI  tek-düm vurgu düzeninde

Bilsem gerekir: Victor Mature adlı ünlü aktör, tip olarak, (Allah'ın kendisine bir lütfu sonucu) bendenize çok benzediği için, çocukluğumda filim ara verince kalkıp sinemada şöyle bir tur atardım...

 05.  DİKKAT...  DİKKAT...

nature: /NEY-çı/ ------ natural: /NÆ-çırıl/ (æ: /a/ ve /e/ arası ses)

nation: /NEY-şın/ ------ national: /NÆ-şınıl/ (æ: /a/ ve /e/ arası ses)

 06.  DİKKAT...  DİKKAT...

"Receipt" (= alındı, makbuz) sözcüğünde /p/ sesi yer almaz: ri-Sİ:T... İkinci hece vurgulu ve uzun.

Yani, "deceit" (= hile, desise) di-Sİ:T ile uyaklı söylenecektir. ("Deceipt" değil.)

İSTİSNA: Practise ve practice her ikisi de gerek ad gerek fiil olarak kullanılabilir. Birincisi Brit, ikincisi ABD tercihidir. /PRÆK-tis/ okunuşu hepsi için geçerlidir.

 08.  iron = 1. Demir; 2. Ütü... Okunuşu:

 A-yın   DÜM-tek

Lütfen "ayran" gibi okuyanlara itibar etmeyiniz!!

 09.  DİKKAT...  DİKKAT...

"law" /lo:/ sözcüğünü "love" /lav/ şeklinde telaffuz etmeyiniz:

Unuttunuz mu? -- Kanuni Sultan Süleyman sergisinin Londra açılışında, bir devlet büyüğümüzün eşi, "Soleiman the Law-Maker" diyecekken, "Soleiman the Love-Maker" deyivermişti de, bu konulara pek meraklı olan rahmetli Prenses Diana da, onca protokole rağmen, tatlım tatlım gülümsemekten kendini alamamıştı...

Yabancı dil becerilerinden yana, devlet büyüklerimizin eşlerinin de kendilerinden geri kalmadığı esasen bilinir...

NOT: Kanuni Sultan Süleyman, İngilizce'de "Soleiman the Magnificent" şeklinde anılır. ("Soleiman" yazılışınin değişkeleri vardır.)

 10.   DİKKAT...  DİKKAT...

 capable, incapable...

Bu sözcükleri "ka-PAB-le, inka-PAB-le" şeklinde okuyan veya okutanları Fizan'a sürün; ülkemizde İngilizce eğitimine büyük iyilik yapmış olursunuz.

Doğrusu:  KEY-pıbl  --  İN-KEY-pıbl ...

Yani: "DÜM-teke" ve "TEK-DÜM-teke" vurgu düzeninde...

 11.  "Business" sözcüğünün okunuşu, hiç tartışmasız,  /BİZ-nis/ şeklindedir. İki hece ve DÜM-tek düzeninde... "Bi-zi-nis" şeklinde üç hece okuyanların diline biber sürünüz; sevaba girersiniz... Aynı şekilde, "businessman" /BİZ-nismın/.

 12.  Diğer Bazı Sözcükler...

climb /KLAYM/ = ("b" okunmaz; /klaymb/ yanlıştır.)

comb /KOUM/ = tarak, taramak... ("b" okunmaz; /komb/ yanlıştır.)

coach /KOUÇ/ = 1. basketbol "koç" u gibi... 2. atlı kapalı araba; vagon...

couch /KAUÇ/ = kanape, divan, sedir... The coach was sitting on the couch.

courage /KA-ric/ = cesaret...

courageous /kı-REY-cıs/ = cesur...

deaf /DEF/ = sağır... (/Dİ:F/ yanlıştır)

debt /DET/ = borç... (/DEBT/ yanlıştır)

dinosaur /DAY-nı-SO:/ = dinozor... (Türkçe'de "dinazor" yanlıştır)

examine /ig-ZÆ-min/ = (/igze-MAYN/ yanlıştır)

fasten /FA:-s(ı)n/ = ("t" okunmaz)

hasten /HEYS-ın/ = ("t" okunmaz)

horizon /hı-RAY-zın/ = (/HO-rizin/ yanlıştır)

major -- yanlış: ma-YÖR... Bu yanlışlık, Türkçe tıp terimlerindeki "mayör" den bir armağan... doğrusu: /MEY-cı/

minor /MAY-nı/

measles /Mİ:-zılz/ = kızamık... (/MİZ-les/ yanlıştır)

mess /MES/ = karışıklık, düzensizlik...

mass /MÆS/ = kitle...

modal /MOU-dl/ = yardımcı fiil...

model /M@-dl/ = model...

noble, nobility  okunuşları:  /NOU-bıl/ --  /nı-Bİ-liti/

the Nobel Prize /d^zı-nou-BEL-PRAYZ/ [Unutmayınız: Kalın majiskül: esas vurgu; sade majiskül: ikincil vurgu]

peasant /PE-zınt/ = köylü...

impotent /İM-pıtınt/  (/im-POU-tınt/ yanlıştır)

opening  iki veya üç hece okunabilir:  /OUP-niN/ -- /OU-pıniN/

subtle  /SA-tl/ = ("b" okunmaz)

thorough = (sıfat) tam, titiz, baştanbaşa... Okunuşu: /T^sA-ra /...

"Through" /T^sru:/ ile karıştırmayınız... "I made a thorough study of the book throughout that afternoon." = Bütün o gün öğleden sonra, kitabı iyice, tam anlamıyla, titiz bir şekilde inceledim.

variable /VE:-riıbıl/  (/vı-RAI-bıl/ yanlıştır)

wind = rüzgar:  /WİND/

(to) wind = /WAYND/ (fiil) çevirmek, dolambaç yapmak, kurmak (saat vb): -- past & pp biçimleri: wound /WAUND/

wound  1. yara:  /WUND/

wolf = kurt  /WULF/ ; çoğulu  wolves = kurt  /WULVZ/

İNGİLİZCE TELAFFUZ YANLIŞLARI

Doç. Dr. Yalçın İzbul

http://www.ingilizce-ders.com

to bear  --  bore  --  born / borne

/BEE/  --   /BO:/  --   /BO:N/

Unutmayınız: Gösterdiğim telaffuzlar İngiliz "BBC" aksanındadır. Diğer ağız ve aksanlarda /r/ sesi farklı boğumlama (= artikülasyon) özellikleri veya belrginlik dereceleri ile işitilecektir.

bear, bore, borne = Bu fiilin anlamı: taşımak (ve bu genel kavramdan oluşturulan çeşitli nüanslar: ağırlığını çekmek, tahammül etmek, vb): It is a monorail system which bears the weight on a central rail... Oh, I can't bear that fellow! (O adama tahammül edemiyorum)... Atlas bore the weight of the world on his shoulders... The minister has borne that burden and responsibility admirably...

bear, bore, born = (past participle okunuşu aynı, fakat yazılışı farklı) çocuk doğurmak, dünyaya getirmek... İşte o nedenle, "doğdum, doğmuşum" un karşılığı "I was born..." = Yani, İngilizce'de, "dünyaya getirildim, doğmuş oldum" şeklinde ifade ediliyor...

to censor = sansürlemek, sansür uygulamak: Okunuşu: /SEN-sı/. ABD: /SEN(t)-sır/.  Ayrıca "ad" olarak censor = sansürcü, sansür yapan kişi, veya sansür yetkilisi; "the Board of Censors" = Sansür (= sansür yetkilileri) Kurulu"... Yine ad sınıfında, "sansür olayı/eylemi" için = censorship: "the Board of Censorship" veya "Censorship Board" = Sansür Kurulu...

Bu fiili aşağıdaki ile karıştırmayınız.

to censure = kınamak (bayağı şiddetle), tekdir etmek,  Okunuş farkına dikkat: /SEN-şı/ (ABD: /SEN(t)-şır/... "A censure motion was defeated in the Parliament." = Gensoru önergesi reddedildi...

 13.  Çok yaygın bir yanlışla, "mother" ve "brother" uzun /a:/ ile okunuyor ("father" daki gibi). Çok yanlıştır. Bu ikisini kısa /a/ ile söylemeğe özen gösteriniz:

Doğrular:

/FA:-d^zı/ --- ama,  /MA-d^zı/ , /BRA-d^zı/

 14.  "Use", isim olarak /YUS/ okunur; fiil olduğunda /YU:Z/ okunur.

 15.  "Often" sözcüğü için, gerek /@-fın/ gerekse de /@F-tın/ standart sayılmak gerekir. Ancak birinci okunuş şekli çok daha yaygındır.

 16.  "Either, neither" sözcükleri için, gerek /AY-d^zı/--/NAY-d^zı/  gerekse de /İ:-d^zı/--/Nİ:-d^zı/ okunuşları standart sayılmak gerekir.

 17.  "Candidate" için, /KÆN-didit/ yaygındır. -- Fakat /KÆN-di-DEYT/ veya /KÆ-nıdit/ versiyonları da standart sayılmak gerekir.

 18.    DİKKAT...  DİKKAT...

"Say" fiilinin, "says", ve "said" biçimlerinin okunuşu:

Kesinlikle yanlış olanlar: ***seyz, ***seyd...

Kesinlikle doğru olan:  SEZ  ve  SED

I, you, we, they /SEİ/... he, she, it /SEZ/...

 

I, you, he, she, it, we, you, they /SED/...

BAŞA DÖNÜŞ

İNGİLİZCE TELAFFUZ YANLIŞLARI

Doç. Dr. Yalçın İzbul

http://www.ingilizce-ders.com

 19.    DİKKAT...  DİKKAT...

"Definite article - THE" bile nasıl okunur, doğru dürüst bilmiyoruz! Oysa, o derece kolay ki. Üç cümlecik yeterli:

1. Ünsüzlerden önce /d^zı/ okunur: the king, the room, the night, the bed, the chamber-pot, the servant, the toilet...

2. Ünlülerden önce /d^zi:/ okunur: the apple, the idea, the emperor, the assistant...

3. Vurgulanmak istendiğinde yine /d^zi:/ okunur:

-- I don't know whether we should prefer Cevdet's Bar or Naci Usta's Restaurant.

-- Look, I'm telling you. Cevdet's Bar is the place to go! 

-- I met Göknil Şanlı last night. (= ünlü manken)

-- You don't mean the Göknil Şanlı, do you!

Ek Notlar: Demek ki,

/d^zı/ woman  --  /d^zi:/ old woman

/d^zı/ film  --  /d^zi:/ end of the film

/d^zı/ teachers  --  /d^zi:/ English teachers

/d^zı/ people  -- /d^zi:/ European people

/d^zı/ professor  --  /d^zi:/ assistant professor

  Ayrıca, "sessiz h" durumlarında da yine /d^zi:/

/d^zi:/ honour of a man

/d^zi:/ honest man

/d^zi:/ hour of revenge

Bu kurallara İngilizce'nin yayıldığı bütün coğrafyalarda harfiyyen uyulduğu sanılmasın. Yöre ve ağız farkları, hatta kişisel alışkanlıklar bile etkili olabilir. Ama, kuralı budur.

BAŞA DÖNÜŞ

"-- ate" Sonekinin Okunuşu

fiillerde /eyt/      diğerlerinde /it/

Bu telaffuz özelliğini ne derece vurgulasam azdır. Örnekler:

"to deliberate" fiil okunuşu:  /di-Lİ-bı-REYT/

"deliberate" sıfat okunuşu:   /di-Lİ-bırit/

Bir örnek daha:

  "to certificate" fiil okunuşu: /sı-TI-fi-KEYT/

  "certificate" ad okunuşu: /sı-TI-fikit/

İşte bir örnek daha:

  "to separate" fiil okunuşu: /SE-pı-REYT/

  "separate" sıfat okunuşu: /SE-pırit/

>  Özellikle de, "separate" sözcüğünü "seperate" (yanlış!) şeklinde yazanları bağışlamayıp,  avuçlarına cetvelle vurunuz !!... Bir daha yapmasınlar...

  Hele ki, "grammar" sözcüğünü "grammer" (yanlış!) şeklinde yazanları hiç bağışlamayınız; o dedikleri ancak "Grammer Grammer'e karşı" yada "Grammer May Hammer'e karşı" başlıklı bir Holivud filmine başlık olur...

  Dahası, Türkçe'ye girmiş olan şu iki sözcük ile ilgili olarak:

"KARE-kter" yazıp okumak, hadi diyelim ki, vatandaşın kibarlık özleminden kaynaklanıyor. "KARE-ografi" yazıp okumak ise düpedüaz cahillik göstergesidir. Tevessül edenler, ACİLEN FALAKAYA YATIRILA !!

Lütfen Sorularınızı Esirgemeyiniz:

Yalçın İzbul: İngilizce-Ders.Com

BAŞA DÖNÜŞ

Sözcük telaffuzunda Türk öğrencilerin yaptığı yaygın hata ve yanlışlar...