Türk Öğrencilerin Yaygın İngilizce Yanlışları -- 01 : Sözcük telaffuzu.

test yourself   hata yanlış   doğru telaffuz

 

telaffuz yanlışları

TÜRK ÖĞRENCİLERİN YAYGIN İNGİLİZCE YANLIŞLARI -- 01

İNGİLİZCE TELAFFUZ YANLIŞLARI

telaffuz yanlışları

Doç. Dr. Yalçın İzbul

http://www.ingilizce-ders.com

 

BU BÖLÜMÜN KONULARI

"Yumoş" Ünsüzler Sorunu  /  İnsanı Rezil Edebilecek Bir Başka Büyük Yanlış  /  Bazı Bağışlanamaz Telaffuz Yanlışları  /  Ve Tanrı Aşkına !!  /  --ATE Ekinin Okunuşu

Uyarı: Burada takip edilen telaffuz dizgesi, İngiliz "Received Pronunciation" dizgesi, veya "BBC İngilizcesi" dir. Amerikan, Avustralya, Yeni Zelanda, vb. diğer anadil ağız ve diyeleklerini izleyenlerin, özellikle farklı ünlü (vowel) tercihlerine saygı duyarım; fakat hece vurgularının yüzde yüze varan ölçülerde aynı olacağına dikkatinizi çekmek isterim.

 

telaffuz için fonetik ve fonoloji

Kullandığım özel fonetik gösterim dizgesi için TIKLAYINIZ.

telaffuz için fonetik ve fonoloji

 

 

Kestirmeden sonuç almak için şok tedavisi üstüne yoktur. Konuya çarpıcı bir sorun ile girelim ki, "yaşamsal" önemi daha iyi anlaşılsın !!

 

yanlış telaffuz

"YUMOŞ" ÜNSÜZLER SORUNU

yanlış telaffuz

İngilizce'de sözcük sonuna denk gelen yumuşak ve sert ünsüzler arasındaki söyleniş farkı, bizler için çoğu zaman sorun yaratıyor.

Türkçe'de sözcüklerimizi yumuşak ünsüzlerle bitirmeyiz; bunların "sert" kardeşlerini tercih ederiz. Yani, "harab, yalab şalab" demeyiz; "harap, yalap şalap" deriz...

Bu durum, bizlerin İngilizce telaffuzunda büyük sorunlara yol açıyor: Çünkü İngilizce'de, eğer sözcük /b/, /d/, /g/ gibi yumuşak seslerle bitiyorsa, telaffuzu da öyle olur.  Bunların yerine, /p/,  /t/ veya /k/ sesi yanlış olur.

Kısacası, bend, bent, send, sent, snag, snack gibi sözcüklerde /BEND/-/ BENT/... /SEND/-/SENT/... /SNÆG/-/SNÆK/ telaffuz farkına özen göstermek esastır. Çünkü bu farklar, anlamı değiştirecek nitelikte ve güçtedir.

telaffuz yanlışı "Cub" /KAB/ (= aslan vs. yavrusu) yerine "cup" /KAP/ (= kupa, bardak);

veya,

telaffuz yanlışı "cab" /KÆB/ (= taxi) yerine "cap" /KÆP/ (= kafaya giyilen kep)

diyecek olursanız, bu yaptığınız, "abdal" ı "aptal" okumakla eşdeğer bir büyük gaf olur. Kaldı ki, "İbn-i" lerin durumunu düşünün artık...

büyük yanlış

Örneğin, "to push" fiilini ele alalım: Past ve Pp biçimi, biliyorsunuz, "pushed" şeklindedir...

Diyeceğim, siz siz olunuz, karşınıza iri kıyım bir Anglo-Sakson muhatabınızı almışsanız, hele ki Türkçe biliyorsa, "pushed" sözcüğünü doğru telaffuz etmeye bakınız.

Yani,

 / puşd /   şeklinde...

BAŞA DÖNÜŞ

 

yanlış telaffuz

İNSANI  REZİL   EDEBİLECEK

BİR BAŞKA BÜYÜK YANLIŞ !!

yanlış telaffuz

Yine, siz siz olunuz, yabancılarla konuşurken "can't" sözcüğünü doğru telaffuz etmeğe dikkat ediniz: Ya, İngilizler gibi doğru dürüst uzatarak, /ka:nt/ deyiniz, yada Amerikalılar gibi yayarak /kænt/ !!

"Cannot" /kæ-not/ şeklini tercih etmek bir başka çözümdür.

Aksi takdirde...

büyük yanlış

Aşağıdaki sahneyi gözünüzde canlandırınız: Adamcağız kibarca, "Can I help you?" diyor. Siz de cevap veriyorsunuz:

"You -- c*nt!" = Seni gidi *mcık !!...

Ooooppss !!

BAŞA DÖNÜŞ

İNGİLİZCE TELAFFUZ YANLIŞLARI

Doç. Dr. Yalçın İzbul

http://www.ingilizce-ders.com

yanlış telaffuz

BAĞIŞLANAMAZ TELAFFUZ YANLIŞLARI

yanlış telaffuz

 

Aşağıdaki yaygın kullanılan sözcükleri yanlış söylemekte ısrarcı olan kişilerin diline biber sürünüz; bir daha yapmasınlar...

 

Lütfen, hece vurgularına özel dikkat !!

Vurgulu hece öncesinde kısa bir "es" veriniz; ardından heceyi patlatınız. Vurgusuz heceleri "tırısıntırıs" sanki işitilmesini istemiyormuşsunuz gibi sesinizi düşürerek ve hızla söyleyip geçiniz.

Vurgulu hece davulda tokmak vuruşunun sesidir: DÜM. Vurgusuz heceler ise değneğin cılız cevaplarıdır: teketek...

 

fonetik ve fonoloji

Kullandığım özel fonetik gösterim dizgesi için TIKLAYINIZ.

fonetik ve fonoloji

 

Yazılışı

Yanlış Telaffuz

Doğru Telaffuz

country

?! KAUN-tri doğru telaffuz  KAN-tri

foreign

?! fo-REYN doğru telaffuz  FO-rın / F@-rın

foreigner

?! fo-REY-nır doğru telaffuz  FO-rını / F@-rını(r)

Britain

?! bri-TEYN doğru telaffuz  BRİ-tın

interesting

?! intı-RES-ting doğru telaffuz  İN-tırıstiN

great

?! gı-Rİ:T doğru telaffuz  GREYT

high

?! HAYG doğru telaffuz  HAY (/a/ hafif uzun)

comfortable

?! KAN-fır-TEY-bıl doğru telaffuz  KAMF-tıbl, vb

hotel

?! HO-tıl doğru telaffuz  hou-TEL (kalın /l/)

knowledge

?! NAV-liç doğru telaffuz  NO-liç

purpose

?! pur-POUZ doğru telaffuz  PÖ:-pıs

mystery

?! MAYS-tıri doğru telaffuz  MİST-(ı)ri

determine

?! ditör-MAYN doğru telaffuz  di-TÖ:-min

science

?! sı-KA-yınz doğru telaffuz  SAY-ıns

scenery

?! SİKI-nıri doğru telaffuz  Sİ:-nıri

duty

?! DA-ti doğru telaffuz  DCYU-ti

knight

?! kı-NAYT doğru telaffuz  NAYT

knife

?! kı-NAYF doğru telaffuz  NAYF

occurrence

?! o-KYU-rıns doğru telaffuz  ı-KA-rıns

recurrence

?! re-KYU-rıns doğru telaffuz  ri-KA-rıns

preface

?! pri-FEYS doğru telaffuz  PRE-fis

preferable

?! pri--rıbl doğru telaffuz  PRE-firıbl

comparable

?! kım-PEY-rıbl doğru telaffuz  K@M-pırıbl

purchase

?! pur-ÇEYS doğru telaffuz  PÖ:-çıs

purchasing

?! pur-ÇEY-sing doğru telaffuz  PÖ:-çısiN

weekend

?! Wİ:-kınd doğru telaffuz  :K-END

delete

?! DE-lit doğru telaffuz  di-Lİ:T

since

?! SAYNS doğru telaffuz  SİNS

chemistry

?! ÇE-mıstıri doğru telaffuz  KE-mıst(ı)ri

tomb

?! TOMB doğru telaffuz  TU:M

En komiği de bu zaten:

 Tomb Raider !!  /tom-RAY-dır/ ... PEH!!

Vatandaş, "Tom Miks" türü bir ad-soyad algılıyor belki!

Ne çok üzüyorlar Lara Croft hemşiremizi...

    doğrusu:  /TU:M-REY-dı/

  yani....... "Mezar Talancısı"

Bknz. to raid = (fiil) = akın/baskın yaparak talan/yağma yapmak. Reklama girecek ama, "Raid" marka insektisit sıkıldığında cümle âlem haşaratın köşe bucak kaçışıp nalları diktiğini TV'de görmediniz mi ki?

BAŞA DÖNÜŞ

İNGİLİZCE TELAFFUZ YANLIŞLARI

Doç. Dr. Yalçın İzbul

http://www.ingilizce-ders.com

VE TANRI AŞKINA !!

 

Aşağıdaki yanlışlıklar komedyasını lütfen titizlikle irdeleyiniz ve gereklerini uygulayınız. Yoksa siz dersiniz, "Çanakkale Boğazı"; Adamlar anlar:  "Yandı ........... ağzı." Bu derece önemli... [Note for foreign readers: This is a beautiful Turkish expression: You say, "The Strait of Dardanelles"; your conversant hears, "Burnt was the orifice of my ass..."

 

 01.  would / could / should

Çevrenizde halâ "WULD, KULD, ŞULD" diyenler varsa, LÜTFEN AĞIZLARINA BİBER SÜRÜNÜZ!!

 doğrusu :

 /WUD/ -  /KUD/ -  /ŞUD/ 

 02.  "Carriage, marriage..." gibi sözcükleri, "keriyic, meriyic..." şeklinde yanlış söylemeyiniz.

Doğrusu: /-ric/, /-ric/

 03.  Birileri, garip bir ısrarcılıkla, "cushion" sözcüğünü "ka-şın" şeklinde söylemekte direniyor, açıp bir sözlüğe bakmak zahmetine bile girmiyorlarsa, bırakın kaşınmaya devam etsinler !!

Doğrusu: /KU-şın/...

 04.  Kimileri de "mature" sözcüğünü, yaya yaya, "MEY-çır" şeklinde söylemenin doğru olduğu yanılgısından dönmemekte kararlıdır.

Doğrusu: mı-ÇUI  tek-düm vurgu düzeninde

Bilsem gerekir: Victor Mature adlı ünlü aktör, tip olarak, (Allah'ın kendisine bir lütfu sonucu) bendenize çok benzediği için, çocukluğumda filim ara verince kalkıp sinemada şöyle bir tur atardım...

 05.  DİKKAT...  DİKKAT...

nature: /NEY-çı/ ------ natural: /-çırıl/ (æ: /a/ ve /e/ arası ses)

nation: /NEY-şın/ ------ national: /-şınıl/ (æ: /a/ ve /e/ arası ses)

 

 06.  DİKKAT...  DİKKAT...

"Receipt" (= alındı, makbuz) sözcüğünde /p/ sesi yer almaz: ri-Sİ:T... İkinci hece vurgulu ve uzun.

Yani, "deceit" (= hile, desise) di-Sİ:T ile uyaklı söylenecektir. ("Deceipt" değil.)

 

 07.  DİKKAT...

advice, device = ad durumu; /ıd-VAYS/, /di-VAYS/

advise, devise = fiil durumu.  /ıd-VAYZ/, /di-VAYZ/

Yani, "c"ler /s/ şeklinde... "s"ler ise /z/ şeklinde okunur.

 

Practice ve practise için durum biraz farklıdır:

Brit: Birincisi ad, ikincisi fiildir.

AE: Gerek ad gerek fiil olarak practice kullanılır

/PRÆK-tis/ okunuşu hepsi için geçerlidir.

  Aynı durum licence ve license için de geçerlidir:

BE'de birincisi ad, ikincisi fiildir; AE'de her iki durumda da license kullanılır. Okunuşlar aynıdır.

 

 08.  iron = 1. Demir; 2. Ütü... Okunuşu:

 A-yın   DÜM-tek

Lütfen "ayran" gibi okuyanlara itibar etmeyiniz!!

 

 09.  DİKKAT...  DİKKAT...

"law" /lo:/ sözcüğünü "love" /lav/ şeklinde telaffuz etmeyiniz:

Unuttunuz mu? -- Kanuni Sultan Süleyman sergisinin Londra açılışında, bir devlet büyüğümüzün eşi, "Soleiman the Law-Maker" diyecekken, "Soleiman the Love-Maker" deyivermişti de, bu konulara pek meraklı olan rahmetli Prenses Diana da, onca protokole rağmen, tatlım tatlım gülümsemekten kendini alamamıştı...

Yabancı dil becerilerinden yana, devlet büyüklerimizin eşlerinin de kendilerinden geri kalmadığı esasen bilinir...

NOT: Kanuni Sultan Süleyman, İngilizce'de "Soleiman the Magnificent" şeklinde anılır. ("Soleiman" yazılışınin değişkeleri vardır.)

 

 10.   DİKKAT...  DİKKAT...

 capable, incapable...

Bu sözcükleri "ka-PAB-le, inka-PAB-le" şeklinde okuyan veya okutanları Fizan'a sürün; ülkemizde İngilizce eğitimine büyük iyilik yapmış olursunuz.

Doğrusu:  KEY-pıbl  --  İN-KEY-pıbl ...

Yani: "DÜM-teke" ve "TEK-DÜM-teke" vurgu düzeninde...

 

 11.  "Business" sözcüğünün okunuşu, hiç tartışmasız,  /BİZ-nis/ şeklindedir. İki hece ve DÜM-tek düzeninde... "Bi-zi-nis" şeklinde üç hece okuyanların diline biber sürünüz; sevaba girersiniz... Aynı şekilde, "businessman" /BİZ-nismın/.

yanlış doğru

 12.  Diğer Bazı Sözcükler...

aunt /A:NT/ = (/aunt/ yanlıştır; AE: /Æ:NT/)

castel /KA:-sıl/ = (/kestıl/ yanlıştır; AE: /KÆ:-sıl/)

climb /KLAYM/ = ("b" okunmaz; /klaymb/ yanlıştır.)

coach /KOUÇ/ = 1. basketbol "koç" u gibi... 2. atlı kapalı araba; vagon...

couch /KAUÇ/ = kanape, divan, sedir... The coach was sitting on the couch.

courage /KA-ric/ = cesaret...

courageous /-REY-cıs/ = cesur...

cupboard /KA-bı(r)d/ = mutfak dolabı... (/KAP-BO:D/ yanlıştır)

deaf /DEF/ = sağır... (/Dİ:F/ yanlıştır)

debt /DET/ = borç... (/DEBT/ yanlıştır)

dinosaur /DAY-nı-SO:/ = dinozor... (Türkçe'de "dinazor" yanlıştır)

examine /ig-ZÆ-min/ = (/igze-MAYN/ yanlıştır)

fasten /FA:-s(ı)n/ = ("t" okunmaz)

hasten /HEYS-ın/ = ("t" okunmaz)

horizon /hı-RAY-zın/ = (/HO-rizin/ yanlıştır)

major -- yanlış: ma-YÖR... Bu yanlışlık, Türkçe tıp terimlerindeki "mayör" den bir armağan... doğrusu: /MEY-cı/

minor /MAY-nı/

measles /Mİ:-zılz/ = kızamık... (/MİZ-les/ yanlıştır)

mess /MES/ = karışıklık, düzensizlik...

mass /MÆS/ = kitle...

modal /MOU-dl/ = yardımcı fiil...

model /M@-dl/ = model...

noble, nobility  okunuşları:  /NOU-bıl/ --  /nı--liti/

the Nobel Prize /dzı-nou-BEL-PRAYZ/ [Unutmayınız: Kalın majiskül: esas vurgu; sade majiskül: ikincil vurgu]

peasant /PE-zınt/ = köylü...

impotent /İM-pıtınt/  (/im-POU-tınt/ yanlıştır)

opening  iki veya üç hece okunabilir:  /OUP-niN/ -- /OU-pıniN/

Pacific Ocean  /pı--fik-OU-şın/ = (Aman dikkat! Türkçe'nin etkisiyle, çoğu zaman "pasific" şeklinde yanlış yazıyoruz.)

subtle  /SA-tl/ = ("b" okunmaz)

thorough = (sıfat) tam, titiz, baştanbaşa... Okunuşu: /TsA-ra /...

"Through" /Tsru:/ ile karıştırmayınız... "I made a thorough study of the book throughout that afternoon." = Bütün o gün öğleden sonra, kitabı iyice, tam anlamıyla, titiz bir şekilde inceledim.

variable /VE:-riıbıl/  (/vı-RAI-bıl/ yanlıştır)

vineyard /VİN-ya:d/  (AE: /VİN-yıd/) = bağ, üzüm bağı... "Şarap" sözcüğünden esinlenip /W/ ile yazıp okumayınız. /V/ ile yazınız ve okuyunuz. "Vinyard" seçeneğine de rastlanmakla birlikte, kullanımdan düşmüş bir form sayılmaktadır.

wind = rüzgar:  /WİND/

(to) wind = /WAYND/ (fiil) çevirmek, dolambaç yapmak, kurmak (saat vb): -- past & pp biçimleri: wound /WAUND/

wound  1. yara:  /WUND/

wolf = kurt  /WULF/ ; çoğulu  wolves = kurt  /WULVZ/

İNGİLİZCE TELAFFUZ YANLIŞLARI

Doç. Dr. Yalçın İzbul

http://www.ingilizce-ders.com

yanlış doğru

to bear  --  bore  --  born / borne

 

/BEE/  --   /BO:/  --   /BO:N/

 

Unutmayınız: Gösterdiğim telaffuzlar İngiliz "BBC" aksanındadır. Diğer ağız ve aksanlarda /r/ sesi farklı boğumlama (= artikülasyon) özellikleri veya belrginlik dereceleri ile işitilecektir.

bear, bore, borne = Bu fiilin anlamı: taşımak (ve bu genel kavramdan oluşturulan çeşitli nüanslar: ağırlığını çekmek, tahammül etmek, vb): It is a monorail system which bears the weight on a central rail... Oh, I can't bear that fellow! (O adama tahammül edemiyorum)... Atlas bore the weight of the world on his shoulders... The minister has borne that burden and responsibility admirably...

bear, bore, born = (past participle okunuşu aynı, fakat yazılışı farklı) çocuk doğurmak, dünyaya getirmek... İşte o nedenle, "doğdum, doğmuşum" un karşılığı "I was born..." = Yani, İngilizce'de, "dünyaya getirildim, doğmuş oldum" şeklinde ifade ediliyor...

yanlış doğru

to censor = sansürlemek, sansür uygulamak: Okunuşu: /SEN-sı/. ABD: /SEN(t)-sır/.  Ayrıca "ad" olarak censor = sansürcü, sansür yapan kişi, veya sansür yetkilisi; "the Board of Censors" = Sansür (= sansür yetkilileri) Kurulu"... Yine ad sınıfında, "sansür olayı/eylemi" için = censorship: "the Board of Censorship" veya "Censorship Board" = Sansür Kurulu...

Bu fiili aşağıdaki ile karıştırmayınız.

to censure = kınamak (bayağı şiddetle), tekdir etmek,  Okunuş farkına dikkat: /SEN-şı/ (ABD: /SEN(t)-şır/... "A censure motion was defeated in the Parliament." = Gensoru önergesi reddedildi...

yanlış doğru

 13.  Çok yaygın bir yanlışla, "mother" ve "brother" uzun /a:/ ile okunuyor ("father" daki gibi). Çok yanlıştır. Bu ikisini kısa /a/ ile söylemeğe özen gösteriniz:

Doğrular:

/FA:-dzı/ --- ama,  /MA-dzı/ , /BRA-dzı/

yanlış doğru

 14.  "Use", isim olarak /YUS/ okunur; fiil olduğunda /YU:Z/ okunur.

 15.  "Often" sözcüğü için, gerek /@-fın/ gerekse de /@F-tın/ standart sayılmak gerekir. Ancak birinci okunuş şekli çok daha yaygındır.

 16.  "Either, neither" sözcükleri için, gerek /AY-dzı/--/NAY-dzı/  gerekse de /İ:-dzı/--/Nİ:-dzı/ okunuşları standart sayılmak gerekir.

 17.  "Candidate" için, /KÆN-didit/ yaygındır. -- Fakat /KÆN-di-DEYT/ veya /KÆ-nıdit/ versiyonları da standart sayılmak gerekir.

 18.    DİKKAT...  DİKKAT...

"Say" fiilinin, "says", ve "said" biçimlerinin okunuşu:

Kesinlikle yanlış olanlar: ***seyz, ***seyd...

Kesinlikle doğru olan:  SEZ  ve  SED

I, you, we, they /SEİ/... he, she, it /SEZ/...

 

I, you, he, she, it, we, you, they /SED/...

BAŞA DÖNÜŞ

İNGİLİZCE TELAFFUZ YANLIŞLARI

Doç. Dr. Yalçın İzbul

http://www.ingilizce-ders.com

 19.    DİKKAT...  DİKKAT...

"Definite article - THE" bile nasıl okunur, doğru dürüst bilmiyoruz! Oysa, o derece kolay ki. Üç cümlecik yeterli:

1. Ünsüzlerden önce /dzı/ okunur: the king, the room, the night, the bed, the chamber-pot, the servant, the toilet, the union /YUN-yın/, the European /YU-rı--ın/ powers...

2. Ünlülerden önce /dzi:/ okunur: the apple, the idea, the emperor, the assistant...

3. Vurgulanmak istendiğinde yine /dzi:/ okunur:

-- I don't know whether we should prefer Cevdet's Bar or Naci Usta's Restaurant.

-- Look, I'm telling you. Cevdet's Bar is the place to go! 

-- I met Göknil Şanlı last night. (= ünlü manken)

-- You don't mean the Göknil Şanlı, do you!

Ek Notlar: Demek ki,

/dzı/ woman  --  /dzi:/ old woman

/dzı/ film  --  /dzi:/ end of the film

/dzı/ teachers  --  /dzi:/ English teachers

/dzı/ professor  --  /dzi:/ assistant professor

  Ayrıca, "sessiz h" durumlarında da yine /dzi:/

/dzi:/ honour of a man

/dzi:/ honest man

/dzi:/ hour of revenge

Bu kurallara İngilizce'nin yayıldığı bütün coğrafyalarda harfiyyen uyulduğu sanılmasın. Yöre ve ağız farkları, hatta kişisel alışkanlıklar bile etkili olabilir. Ama, kuralı budur.

BAŞA DÖNÜŞ

 

"-- ate" Sonekinin Okunuşu

fiillerde /eyt/      diğerlerinde /it/

Bu telaffuz özelliğini ne derece vurgulasam azdır. Örnekler:

"to deliberate" fiil okunuşu:  /di-Lİ--REYT/

"deliberate" sıfat okunuşu:   /di-Lİ-bırit/

Bir örnek daha:

  "to certificate" fiil okunuşu: /sı-TI-fi-KEYT/

  "certificate" ad okunuşu: /sı-TI-fikit/

İşte bir örnek daha:

  "to separate" fiil okunuşu: /SE--REYT/

  "separate" sıfat okunuşu: /SE-pırit/

yanlış telaffuz Özellikle de, "separate" sözcüğünü "seperate" (yanlış!) şeklinde yazanları bağışlamayıp,  avuçlarına cetvelle vurunuz !!... Bir daha yapmasınlar...

yanlış telaffuz  Hele ki, "grammar" sözcüğünü "grammer" (yanlış!) şeklinde yazanları hiç bağışlamayınız; o dedikleri ancak "Grammer Grammer'e karşı" yada "Grammer Mayk Hammer'e karşı" başlıklı bir Holivud filmine başlık olur...

yanlış telaffuz  Dahası, Türkçe'ye girmiş olan şu iki sözcük ile ilgili olarak:

İNGİLİZCESİ TÜRKÇESİ YANLIŞ
CHARACTER KARAKTER ***karekter
CHOREOGRAPHY KOREOGRAFİ ***kareografi

"KARE-kter" yazıp okumak, hadi diyelim ki, vatandaşın kibarlık özleminden kaynaklanıyor. "KARE-ografi" yazıp okumak ise düpedüz cahillik göstergesidir. Tevessül edenler, ACİLEN FALAKAYA YATIRILA !!

bu bölümün sonu

Lütfen Sorularınızı Esirgemeyiniz:

Yalçın İzbul: İngilizce-Ders.Com

yalçın izbul

BAŞA DÖNÜŞ

test yourself   hata yanlış   doğru telaffuz

İngilizce Derdinize Çare

EĞİTİM SETİMİZ İÇİN

TIKLAYINIZ

 

Sözcük telaffuzunda Türk öğrencilerin yaptığı yaygın hata ve yanlışlar...