Türk Öğrencilerin Yaygın İngilizce Yanlışları -- 02 : Sözcük telaffuzu.

telaffuz yanlışı   hata yanlış   kelime yanlışı

 

telaffuz yanlışları

TÜRK ÖĞRENCİLERİN YAYGIN İNGİLİZCE YANLIŞLARI -- 02

İNGİLİZCE TELAFFUZ YANLIŞLARI

telaffuz yanlışları

Doç. Dr. Yalçın İzbul

http://www.ingilizce-ders.com

 

BU BÖLÜMÜN KONULARI

Düzensiz Fiiller  /  Ve Tanrı Aşkına !!  /  Ek Liste  /  Melmeket Nire, Gardaş?

Uyarı: Burada takip edilen telaffuz dizgesi, İngiliz "Received Pronunciation" dizgesi, veya "BBC İngilizcesi" dir. Amerikan, Avustralya, Yeni Zelanda, vb. diğer anadil ağız ve diyeleklerini izleyenlerin, özellikle farklı ünlü (vowel) tercihlerine saygı duyarım; fakat hece vurgularının yüzde yüze varan ölçülerde aynı olacağına dikkatinizi çekmek isterim.

 

telaffuz için fonetik ve fonoloji

Kullandığım özel fonetik gösterim dizgesi için TIKLAYINIZ.

telaffuz için fonetik ve fonoloji

 

telaffuz: yanlış doğru

DÜZENSİZ FİİLLERE İLİŞKİN

telaffuz: yanlış doğru

 

 01  Read fiilinin üç biçimi için yazılış aynı, okunuş farklıdır:

Yazılışı: read - read - read

Okunuşu: /ri:d/ /red/ /red/

 

 02  Driven, risen, arisen... örnekli sözcüklerin okunuşu:

YANLIŞ: /dray-vın/,  /ray-zın/, /e-ray-zın/ etc.

DOĞRU: /DRİ-vın/, /-zın/, /ı--zın/

 

 03  Hang - hung - hung (duvara resim, ipe çamaşır... vs. hertürlü

       "asmak" kavramı için) /HÆNG/, /HANG/, /HANG/

Bu fiili aşağıdaki,

       Hang - hanged - hanged ( = idam etmek) fiili ile karıştırmayınız.

/HÆNG/, /HÆNGD/, /HÆNGD/



 04  Blew, drew, flew, grew, threw... örnekli olan sözcüklerin okunuşu:

/ü:/ ile okumayınız... /u:/ ile okuyunuz.

YANLIŞ: /blü:/, /drü:/, /fleüw/ etc.

DOĞRU: /blu:/, /dru:/,  /flu:/,  /gru:/, /TSru:/ etc.

DİKKAT: /blu:/,  /flu:/,  = /l/ sesi, Türkçe "kıl, akıl" daki gibi "kalın"... "Kil, mil, sil" deki gibi ince değil...

 

 05  Bear, tear, wear, swear fiillerinin okunuşu eşseslidir: (tear = yırtmak, parçalamak)

/bee/ /tee/ /wee/ /swee/ (DİKKAT: İngiliz BBC / Queen's aksanları dışında çeşitli ölçülerde /r/ sesi işitilebilir.)

Ancak, /e:/ şeklinde uzatarak, yani ikilemeden söyleyiniz.

Lütfen, /tiyır/ /wiyır/ gibi garip şeyler telaffuz etmeyiniz...

"Gözyaşı" anlamına gelen "tear" sözcüğünün yazılışı aynı, ancak okunuşu farklıdır: Onu, /ti-ı/ diye okuyacaksınız...

Esasen "-ea-" yazılışı genelde yanlış okunmaktadır. "Bear" (ayı), "pear" (armut) gibi sözcükler bu gruba girer. /bee/, /pee/.

"Beer" (bira) sözcüğünün /biı/okunuşu ile karşılaştırınız.

 

 06  Saw - sawed - sawn  (veya, sawed) -- testere ile kesmek,

      Sew - sewed - sewn  (veya, sewed) -- dikiş dikmek,

      Sow - sowed - sown  (veya, sowed) -- tohum dikmek:

Bütün biçimleriyle aynı ünlü, yani /O/ sesi ile okunurlar. "Law" (= yasa) sözcüğünün okunuşundan örnek alabilirsiniz. Anglo-Amerikan ağızları arasında çok küçük farklar vardır. Örneğin "Amerikan" ağzında "sow" telaffuzu biraz "SAU" yönündedir. Fakat bunlar bizim kulağımızın ayırt edemeyeceği çok minör farklardır.

"Dişi domuz" anlamına gelen "sow" sözcüğü ise /SAU/ okunur.

 

 07  Deal/dealt, dream/dreamt, lean/leant, leap/leapt, mean/meant... örnekli olan sözcüklerin okunuşu:

YANLIŞ: /di:lt/, /dri:mt/

DOĞRU: /DELT/, /DREMT/, /LENT/, /LEPT/, /MENT/ etc.

Leapt (= leaped) için /Lİ:PT/ işitilebilir.

"dream" ve "lean" için ikişer seçenek vardır:

A. "dreamt", "leant"  -- /DREMT/ , /LENT/

B. "dreamed", "leaned"   --  /DRİ:MD/ , /Lİ:ND/

 

 08  Çoğu zaman karıştırılan, dolayısıyla da sınavları düzenleyenlerin büyük sevgisini kazanmış olan diğer bir grup fiil:

lie - lay - lain (yatmak, uzanmak -- geçişsiz fiil)

lay - laid - lain  (yatırmak, uzatmak, sermek, yaymak, vs. -- geçişli fiil)

lie - lied - lied  (yalan söylemek -- düzenli fiil)

 

Ving biçimi: Birincisi ve üçüncüsü için = lying; ikincisi için = laying

  Peki, şu cümleye bakınız: "He was lying under the tree." Anlamı hangisi? Yatıyor muydu, yalan mı söylüyordu.

Tabiatıyla, bunu bize öncelikle bağlam, ve ayrıca da mantığımız söyleyecektir... Bu bakımdan bu tür "aynı olma" durumlarından endişe duymaya gerek yok. Sorun yaratıyor olsa, dil zaten onun çaresini bulurdu. (Yine de, zaman zaman, anlamın bulanık olduğu örneklerle karşılaşabiliyoruz da.)

 

 09  Kimi fiillerle, V3 (past participle) biçiminin doğrudan sıfat işlevi ile yaygın kullanıldığını biliyorsunuz. Bu durumda farklı V3 alan birkaç fiili not ediniz:

panic-stricken crowds  (strike - struck - struck)

the sunken ship  (sink - sank - sunk)

a drunken man  (drink - drank - drunk)

Ayrıca, lütfen /senk/, /drenk/ demeyiniz.

Doğrusu: /sænk/, /drænk/...

 

 10  Knit - knit - knit (okunuşu: /nit/ = "biraraya getirmek" gibi bir anlamla): He knit his brows. = Kaşlarını çattı...

Knit - knitted - knitted (okunuşu: /nit/ , /ni-tid/ = örgü örmek). Bu düzenli bir fiildir: My sister knitted me a sweater. = Süveter ördü...

"K" harfinin okunmadığına dikkat ediniz.

 

 11  Eat fiilinin past tense (ikinci biçiminin) okunuşu:

Pekçok Amerikan ağızlarında ve kimi Britanya ağızlarında da /eyt/ şeklindedir. Yurdum insanının tercihi de o yönde oluşmuştur.

Ancak seçkin İngilizce'de bu telaffuz /et/ şeklindedir. Yurdum insanları garipseyecektir, ama birgün Kraliçe sizi yemeğe davet edecek olursa, bu verdiğim seçeneği kullanmanız saraya bir daha davet edilme şansınızı yükseltecektir.

Fakat itiraf etmeliyim ki, elli yıl önceki gözlemlerime dayandırdığım bu yargım, dildeki "social levelling" sonucu (ki, gitgide daha alt düzeylerde buluşuyoruz) daha az geçerli duruma gelmiş görünmektedir.

 

 12   See fiilinin past tense biçimi saw, sonunda hafif bir /r/ leşme ile okunur. Bizim kulağımız bunu genelde ayırt edemez. Oldukça da ince bir nokta. Ama, telaffuzunuzun mükemmel olmasını istiyorsanız, bunu da oluşturmağa çalışınız.

 

 13  dive -- dived -- dived: Dalgıçlık (örneğin tüple dalmak) alanında.

      dive -- dove -- dived: "Balıklama" dalmak, vb. gibi klasik anlamda.

      "dived" için /dayvd/; "dove" için /douv/ okuyunuz

 

 14  fit -- fit -- fit: Üstüne oturmak, uygun olmak...

       fit -- fitted -- fitted: Terzilik vb. olduğu gibi üstüne oturtmak; 

       uydurmak  / yerleştirmek gibi "geçişli" anlamlarda...

       /-tid/ okuyunuz.

(Bununla birlikte, Yukardaki ayrımın daha çok Amerikanca'ya ilişikin olduğunu; Britanya'da "fitted" biçiminin çok daha yaygın olduğunu söyleyebiliriz.)

 

 15  RISE, RAISE, ARISE, AROUSE

Ayırt etmekte güçlük çekildiğine tanık olduğum bu dört fiilden, birinci ve üçüncüsü düzensiz fiiller; ikinci ve dördüncüsü ise düzenli fiillerdir.

rise - rose - risen : yükselmek, kalkmak, artmak (yukarı doğru hareket) /RAYZ/ -- /ROUZ/ -- /RİZ-n/

raise - raised - raised : yükseltmek, kaldırmak, arttırmak (yukardakinin geçişli hali) /REYZ/ -- /REYZD/

arise - arose - arisen : meydana gelmek, ortaya çıkmak (oluşum) /ı-RAYZ/ -- /ı-ROUZ/ -- /ı-RİZN/

arouse - aroused - aroused : duygu, heyecan vb. uyarmak /ı-RAUZ/ -- /ı-RAUZD/

ÖRNEKLER:

Food prices rose by 3% in July... The sun rises in the east... Get up, will you? The sun has long risen. (Güneş çoktan doğdu ve yükseldi)... She slowly rose from the bed and went into the bathroom...

In July, OPEC countries raised the price of their oil sharply... She smiled back at him with a mischievous grin and slowly raised the pillow. (Yaramaz bir gülücükle baktı ve yastığı kabarttı)... (Wow!!)

A completely new situation has arisen following last week's events... Yeni bir durum meydana gelmiş, ortaya çıkmış bulunuyor...

Her explanation aroused my curiosity (= merakımı kabarttı)... A recent study has revealed that women are sexually aroused (= cinsel olarak uyarılıyorlar) by the odours given off by breastfeeding mothers and newborn babies...

İNGİLİZCE TELAFFUZ YANLIŞLARI

Doç. Dr. Yalçın İzbul

http://www.ingilizce-ders.com

BAŞA DÖNÜŞ

 

doğru telaffuz

VE, TANRI AŞKINA !!

doğru telaffuz

Lütfen, hece vurgularına özel dikkat !!

Vurgulu hece öncesinde kısa bir "es" veriniz; ardından heceyi patlatınız. Vurgusuz heceleri "tırısıntırıs" sanki işitilmesini istemiyormuşsunuz gibi sesinizi düşürerek ve hızla söyleyip geçiniz.

Vurgulu hece davulda tokmak vuruşunun sesidir: DÜM. Vurgusuz heceler ise değneğin cılız cevaplarıdır: teketek...

 

fonetik ve fonoloji

Kullandığım özel fonetik gösterim dizgesi için TIKLAYINIZ.

fonetik ve fonoloji

 

Yazılışı

Yanlış Telaffuz

Doğru Telaffuz

adequately

?! edeku-EYT-li doğru telaffuz  Æ-dikuitli

appropriately

?! epropri-EYT-li doğru telaffuz  ıp-ROU-prıitli

approximately

?! ep-ROK-simeytli doğru telaffuz  ıp-ROKS-ımitli

back, bad

?! bek, bed

doğru telaffuz  BÆK, BÆD (cat, chat, gap, fact, hack, pack,  sack, vb)

bull (boğa)

?! bal doğru telaffuz  BUL (okkalı ve kalın /l/)

bullet

?! BA-lit doğru telaffuz  BU-lit

butcher

?! BA-çı doğru telaffuz  BU-çı

cease

?! ki:z doğru telaffuz  Sİ:Z

certain

?! sör-TEYN doğru telaffuz  SÖ:-tın

chat

?! ne "çat" nede "çet" doğru telaffuz  ÇÆT
 

Yazılışı

Yanlış Telaffuz

Doğru Telaffuz

conquer

?! kon-KYÜ:R doğru telaffuz  KON-kı , K@N-

dead

?! di:d doğru telaffuz  DED

death

?! di:t doğru telaffuz  DETS

deficient

?! defisi-ENT doğru telaffuz  di--şınt

desert

?! -- çöl doğru telaffuz  DE-zıt

(to) desert

?! -- terketmek doğru telaffuz  di-ZÖ:T

dessert

?! -- yemeküstü tatlı doğru telaffuz  di-ZÖ:T

demonstrate

?! de-MONS-treyt doğru telaffuz  DE-mınstreyt

doubt

?! daubt doğru telaffuz  DAUT

fanatic

?! fanatik doğru telaffuz  fı--tik
 

Yazılışı

Yanlış Telaffuz

Doğru Telaffuz

favourable

?! favo-RAB-le doğru telaffuz  FEY-vırıbl

focus

?! fo-KÜ:S doğru telaffuz  FOU-kıs

fruit

?! FRU-it doğru telaffuz  FRU:T

interesting

?! inti-RES-ting doğru telaffuz  İN-tıristiN

intricate

?! intri-KEYT doğru telaffuz  İN-trikit

lead - (led - led)

?! fiil doğru telaffuz  Lİ:D -- ( LED -- LED )

lead (ad)

?! kurşun (Pb elementi) doğru telaffuz  LED

machine

?! mışin doğru telaffuz  mı-Şİ:N

manage

?! menic doğru telaffuz  -nic

nervous

?! ner-VOUZ doğru telaffuz  NÖ:-vıs
 

Yazılışı

Yanlış Telaffuz

Doğru Telaffuz

obese

?! obes, obez doğru telaffuz  ou-Bİ:S

obesity

?! obe-Sİ-ti doğru telaffuz  ou--sıti

obey 

?! O-bey doğru telaffuz  ou-BEY

pneumonia

?! pünomoni doğru telaffuz  nü-MOU-nia

pouch

?! pu:ç doğru telaffuz  PAUÇ

poverty

?! po-VER-ti doğru telaffuz  PA-vıti

power

?! po-VER doğru telaffuz  PAUI(r)

priest

?! prist, prayist doğru telaffuz  PRİ:ST

rough

?! roug doğru telaffuz  RAF

routine

?! RU-tin doğru telaffuz  ru-Tİ:N
 

Yazılışı

Yanlış Telaffuz

Doğru Telaffuz

period

?! PE-riot doğru telaffuz   Pİ:-riıd

plumbing

?! plambing doğru telaffuz   PLA-miN

predominant

?! piredomi-NANT doğru telaffuz   pri:-DO-minınt

predominantly

?! piredomi-NANT-li doğru telaffuz   pri:-DO-minıntli

severe

?! se-VE-re doğru telaffuz   si-Vİ-ı

simply

?! simp-LAY doğru telaffuz   SİMP-li

suitable

?! su-İ-tıbıl, sui-TEY-bıl doğru telaffuz   SU:-tıbl

support

?! SA-pırt doğru telaffuz   sı-PO:T

ship

?! şip doğru telaffuz   ŞİP

sheep

?! şip doğru telaffuz   Şİ:P

yanlış telaffuz Gerçekten de, yukardaki "ship" ve "sheep" örneklerinde olduğu gibi, İngilizce'de kısa /i/ ve uzun /i:/ iki ayrı sesliktir ve anlamı değiştirme gücüne sahiptir. Siz siz olun, /bi:ç/ demeniz gereken yerde ağzınızdan /biç/ kaçmasın! "Beach" = plaj... "Bitch" = 1. dişi köpek; 2. "şirret, kancık, çaçaron karı!"...

yanlış telaffuz Veeee, ezeli-ebedi derdimiz

tree --   TÇRİ:

three --  TS:   (IPA: /Øri:/)

*  *  *  *  *

yanlış telaffuz Ve tabii... (yazılış farkına da dikkat)

to pronounce = prı-NAUNS    -----    pronunciation = prı-NAN-si-EY-şın

*  *  *  *  *

yanlış telaffuz Carrier (=taşıyıcı) ile career (=kariyer) sözcüğünü karıştırmayınız:

carrier = -riyı    -----    career = kı-RİI

*  *  *  *  *

yanlış telaffuz watches, watched, washes, washed... gibi sözcüklerde genel kural şöyledir: Eğer söylenebiliyorsa araya bir ünlü yerleştirmek gerekmez; ama eğer telaffuz olanaksızsa araya ulayıcı bir ses yerleştiririz. Ne varki, İngilizce anadil konuşanlar ardarda ünsüz telaffuzunda bizden daha becerilidirler. Sonuçta:

watches /W@-çiz/     ----     watched /W@ÇD/

washes /W@-şiz/     ----     washed /W@ŞD/

*  *  *  *  *

yanlış telaffuz Benim kuşağımın tüylerini diken diken eder, ama günümüzde aşağıda verdiğim sözcüklerde her iki seçeneği de doğru saymak gerekiyor:

new ----  /NYU/ veya /NU:/

beautiful ----  /bi-YU-tifıl/ veya /bi-YU-difıl/

NOT: Kullandığım /ı/ simgesinin, bizdeki /ı/ sesinden farklı olduğunu, ve bu kitapçığın fonetik simgeler bölümünde açıkladığım schwa sesini karşıladığını unutmayınız.

*  *  *  *  *

yanlış telaffuz Ve nihayet, bizim bazı TV spikerleri gibi, kibarlaşacağım diye "incelikten" kırılmağa gerek yok:

Congratulations! = Kutlarım sizi!

Yanlış: /kan-guru-cileyşıns/

Doğru: /kın-GRI-çı-LEY-şınz/

*  *  *  *  *

yanlış telaffuz Şimdi, bağışlayınız, "O-HAA"lıklar" 'dan da söz etmek zorundayız:

conscience için "konsayıns"  ----  Doğrusu: = K@N-şıns

ecosystem için "ekosaystım"  ----  Doğrusu: = İ:-kou-SİS-tım

piano için "payano"  ----  Doğrusu: = pi-A-nou

Philips için "filipis"  ----  Doğrusu: = -lips

simply için "simplay"  ----  Doğrusu: = SİMP-li

support için "sapırt"  ----  Doğrusu: = sı-PO:T

İNGİLİZCE TELAFFUZ YANLIŞLARI

Doç. Dr. Yalçın İzbul

http://www.ingilizce-ders.com

yanlış doğru

DİKKAT: "garage", "mirage" için

-ric, mi-ric : ayak-takımı telaffuzlarıdır.

Doğrusu:  / -RA:J /  --  / mi-RA:J /

yanlış doğru

Ve, DİKKAAAT:

"message" için / ME-sic /

massage" için  / -SA:J /

yanlış doğru

BAŞA DÖNÜŞ

 

doğru telaffuz

EK LİSTE

doğru telaffuz

Lütfen, hece vurgularına da özel dikkat !!

Yazılışı

Yanlış Telaffuz

Doğru Telaffuz

cease

?! ki:z

doğru telaffuz  Sİ:Z

event

?! İ:-vınt

doğru telaffuz  i-VENT

elephant

?! elepınt

doğru telaffuz  E-lıfınt

fast

?! fest

doğru telaffuz  FA:ST  /  FÆST

genre

?! cinrı

doğru telaffuz  JANR

invisible

?! invayzıbıl

doğru telaffuz  in--zıbıl

mortgage

?! mortgic

doğru telaffuz  MO:-gic

peasant

?! Pİ:-zınt

doğru telaffuz  PE-zınt

pioneer

?! paynır

doğru telaffuz  PA-yıniı

pudding

?! pading

doğru telaffuz  PU-diN

recipe

?! risayp

doğru telaffuz  RE-sıpi

sign

?! sigin

doğru telaffuz  SAYN

thumb

?! tamb

doğru telaffuz  TSAM

toward, towards

?! tavırd

doğru telaffuz  tı-W@:D   tı-W@:DS

İNGİLİZCE TELAFFUZ YANLIŞLARI

Doç. Dr. Yalçın İzbul

http://www.ingilizce-ders.com

BAŞA DÖNÜŞ

 

doğru telaffuz

MELMEKET NİRE, GARDAŞ ??

doğru telaffuz

Konunun yeri burası olmadığı için, kısaca değineceğim: UK (kuzey, güney, vb) İskoçya, Galler, İrlanda, ABD, Avustralya, Yeni Zelanda... gibi anadili İngilizce olan ülkeler arasındaki telaffuz farklılıkları yüzünden bizim Türkiye'de birbirimizi gırtlaklamamıza gerek yok sanırım. Birkaç örnekle yetineceğim.

advertisement -- UK: ıd-VÖ:-tizmınt  --  ABD:  ÆD-vı-TAYZ-mınt

Berkeley -- UK: BA:K-li  --  ABD:  BÖ:RK-li

castle -- UK: KA:SL  --  ABD:  KÆ:sl

clerk -- UK: KLA:RK  --  ABD:  KLÖRK

lieutenant -- UK: LEF-tınınt  --  ABD:  -YU-tınınt

schedule -- UK: ŞE-cuıl  --  ABD:  SKE-cuıl

semi (önek) -- UK: SE-mi  --  ABD:  se-MAY

tomato -- UK: tı-MA-to  --  ABD:  tı-MEY-to

vase -- UK: VA:Z  --  ABD:  VEYZ

 vb... vb...

Ayrıca, hiç beklenmedik telaffuz özellikleri gösteren özel adlara da dikkat etmek gerekir. Örnekler:

Edinburg -- UK: EDİN-bırı

Gloucester -- UK: GLOS-

Worcester -- UK: WUS-

Arkansas -- ABD:  A-kın-SOU

Sean Connery -- İrlanda: ŞON-K@-nıri

 vb... vb...

ÖNERİ-YORUM: İngiliz - Amerikan dil/kültür farklılıkları için süper internet sitesi: http://www.peak.org/~jeremy/dictionary/chapters/

İNGİLİZCE TELAFFUZ YANLIŞLARI

Doç. Dr. Yalçın İzbul

http://www.ingilizce-ders.com

BAŞA DÖNÜŞ

bu bölümün sonu

Lütfen Sorularınızı Esirgemeyiniz:

Yalçın İzbul: İngilizce-Ders.Com

yalçın izbul

BAŞA DÖNÜŞ

telaffuz yanlışı   hata yanlış   kelime yanlışı

İngilizce Derdinize Çare

EĞİTİM SETİMİZ İÇİN

TIKLAYINIZ

 

Sözcük telaffuzunda Türk öğrencilerin yaptığı yaygın hata ve yanlışlar -- 02...