| |
|
KİTAPTAN BİR PASAJ:
"THE TENSES - 02"
Bu Bölümde,
İngilizcenin Haber Kipinde (The Indicative Mood) yer alan 12 Tense
için bellibaşlı kullanım alanları özetlenmektedir. Bölümün
sonunda ise "her derde deva" egzersizlerimize yer vereceğiz.
1)
Geçmiş/şimdiki/gelecek zaman (=past/present/future) üçlüsü genelinde, yani
beş aşağı beş yukarı türkçedeki GENİŞ ZAMAN'da geçerlik taşıyan, süren,
yinelenen olay, durum ve eylemler:
The sun
rises in the east... Not all clouds bring rain...
Ali
speaks English fluently. Güneş plays the guitar. (Dikkat ederseniz, bu
tümceler, hatta aşağıdaki örneklerin de bir bölümü) Türkçede bizim
"present continuous" ile de söylenebilir -- AMA, TÜRKÇEDE, İNGİLİZCEDE
DEĞİL!)
I sleep
late on Sundays... How often do you wash your hair?
Do you
like ice-cream? Do you love him? (İkinci tümce Türkçede "present simple"
ve "present continuous" arasında anlam farklılığı taşır.)
2)
Bilimsel belirlemeler:
Water
consists of hydrogen and oxygen.
3)
Atasözlerinin büyük bölümü:
The pen
is mightier that the sword. (Kalem, kılıçtan güçlüdür)
Every
cock crows on his own dunghill. (Her horoz kendi tezek yığınında öter)
4)
Kitaplardan, duyuru metinlerinden, yakın zamanda alınmış mektuplardan söz
ederken. (Oysa, aşağıdaki örneklerde Türkçede "present continuous" tense
kullanıldığına dikkat ediniz) :
The
author says that a solution cannot be provided under these conditions and
goes on to explaining the reasons for this conviction.
"What
does the notice say?" "It says, 'No Parking Here'."
"I see
that you've got a letter from Güneş. What does he say?" "He says..." (Diyor
ki...)
5)
Tarihten söz ederken:
Atatürk
decided to proclaim the Republic on the following day. Indeed, the voting
on October 29, 1923 is unanimous. The country is now a republic, but there
is still the problem of getting rid of the caliph who is still residing in
İstanbul...
6)
Gazete başlıklarında "past tense" yerine kullanılır:
Foreign
Debts Reach A Record Level = Dış Borçlar Rekor Düzeye Erişti.
Two Men
Die In A Lorry Crash ? Kamyon Kazasında İki Kişi Öldü.
Galatasaray Beats Milan = Galatasaray Milan'ı Yendi.
7)
Tiyatro eserlerine, diyaloglar arasında verilen sahneleme önerilerinde:
When
the curtain rises, there are two servants entering from the door on the
right. The phone rings, and they both make an attempt to reach out for it
first...
8)
Günlük dilde, özellikle de bizim "mahalle geyiği" diye adlandıracağımız
konuşma ortamında olaylar dostlara anlatılır, dedikodu yapılır,
dertleşilirken:
I give
her what she wants and she goes away. I say to myself, (=hatta, I says to
myself!) "Good riddance; I hope I've seen the last of her." But, not a
week passes, and I come home one night, and just guess who is sitting on
my very doorstep...
9)
Örneğin gezi programları gibi, gelece günlere dönük planlanmış eylemler:
We
leave Ankara at 10:00 next Tuesday and arrive at Nevşehir at 14:00. We
spend two hours shopping, and then leave for the Göreme Valley.
|
|
|
10)
Ve, doğal olarak, "eşyanın tabiatı" türünden belirtmelerde de hep bu tense
kullanılacaktır. Yani, eylem, olay yada durumun içinde bulunduğumuz an
itibariyle varlığı/yokluğu değil, genel anlamda var, doğal ve olanaklı olup
olmadığını dile getiriyoruz:
Dogs
bark... Birds fly... Fish swim... Cats drink milk... (Bu örnekleri,
"Listen, the dogs are barking... The ones I saw were flying south... When
she gets hungry she may have some milk" türünden tümceler ile
karşılaştırınız. Fark açıktır)
* * * *
*
DİKKAT...
DİKKAT...
İngilizce gramerde yer alan bir dizi fiil (bazıları yalnızca belli
anlamlarında olmak üzere) continuous tense'lerde kullanılamaz. Dolayısıyle
bu fiiller, süreklilik anlattıkları bir konumda dahi, simple tense ile ifade
edilecektir. Önce bunları sıralayalım, sonra da örnekler verelim (Bu
fiilleri mutlaka öğrenmelisiniz -- listeyi ezberlemenizde yarar var:
have,
own, possess, be
(aktif
çatıda),
see, hear, notice, recognize, believe, feel, think
(=sanmak,
kanısında olmak -- düşünmek anlamında ise continuous tenselerde
kullanılabilir),
know, understand, suppose, remember, recollect
(yani,
anımsamak. Eğer, "re-collect" şeklinde yazar veya okursanız = yeniden
toplamak, biraraya getirmek anlamına gelir ve continuous tense'te
kullanılabilir), forget,
mean, matter, gather
(=sonuç
çıkarsamak),
want, wish, need, love, hate, like, dislike, loathe
(=nefret
etmek),
care
(sevmek,
hoşlanmak, önemli bulmak, aldırmazlık etmemek),
forgive, refuse, smell
(=kokmak,
yani "koklamak" değil),
taste
(=tadında
olmak, ...tadını vermek. Yani, tadına bakmak, anlamında değil),
seem, appear, look
(=görünmek,
gibi görünmek),
belong to, contain, consist of
İşte,
bu grup fiilin taşıdığı özelliği nekadar vurgulasak azdır. Gördüğünüz üzere,
İngilizcede en sık kullanılan fiiller arasında yer alıyorlar. Daha da
önemlisi, bunlarla kurulan tümceleri, Türkçede "continuous" eşdeğeri ile
karşılıyoruz. Dolayısıyla da hata riskimiz çok yüksek. Örneğin, aşağıdaki
Türkçe tümcelerin İngilizce karşılığına bakarsak, konuyu daha iyi kavrarız:
Seni
seviyorum (= I love you)... Sana için deli oluyorum (= I am crazy about
you)... Seni anlıyorum, sevgilim, tamamen anlıyorum (= I understand you,
sweetheart; I do understand you)... Seni istiyorum, sana ihtiyaç duyuyorum
(= I want you. I need you)... Sen bana aitsin! (You belong to me!)... Beni
sıcak tutacak aşkım var (=I have my love to keep me warm)...
Uzakta
üç atlı görüyorum (= I see three horsemen in the distance)... Kuşkulu
birşeyler görüyor musun / farkediyor musun? (=Do you see / notice anything
suspicious?) Tuhaf bir ses/gürültü işitiyor musun? (=Do you hear a funny
noise?)...
What is
it that you're cooking? It smells awful (=berbat kokuyor)... It tastes
funny (=garip bir tadı var)...
You
seem great... You look gorgeous... (=şahane görünüyorsun)
I
forgive you (=seni affediyorum)... I refuse! (=Reddediyorum!)... I loathe
him (=ondan nefret ediyorum, tiksiniyorum)... I hate you! (Senden nefret
ediyorum!...)
Bu
fiillerden bir bölümünün değişik anlamla continuous tenselerde
kullanılabileceğine tekrar dikkatinizi çekerim:
"What
are you thinking of?" "I'm thinking about tomorrow's exam." (=düşünmek)
She is
having breakfast at the moment... She isn't having her milk... (=yemek,
içmek)
"Are
you seeing him?" (=görüşmek, buluşmak)
Kimi
zaman da, vurgu amacı ile, tümcenin yine continuous tense oluşturulduğuna
tanık oluruz:
You are
just being plain silly now!
Young
man, aren't you forgetting your manners?
* * * *
*
Dediğimiz gibi,
Sınavlara bu kitaptan
hazırlananlar, diğer adaylara fark atıyor...
|
|
SANKİ...
