Doç. Dr. Yalçın İzbul

Free Bilingual E-Zine

PRACTICAL ENGLISH FOR TURKS

YAHOO Uluslararası İngilizce Öğretim Grupları

Herzaman İlk Sıralarda

2003 - 2005 DÜNYA BİRİNCİSİ !!

February 24, 2011

Series PF -- # 011

 

 

There ain't a single thing in a foreign tongue that ain't a catch 22 for the non-native speaker. -- the Sage İzbulismus, circa A.D. 2000.

İNGİLİZCE'NİN PÜF NOKTALARI - 011

 

This catch, and that catch, and all the catches in between...

O püf noktası, bu püf noktası ve aradaki bütün püf noktaları...

To view the back issues in this series, Please START HERE.

 

 MESAJ            E-KİTAP            CD

 

 

 

Eğitim Seti'mizin İngilizce'nin Püf Noktaları kitabından alıntıdır.

ünlü sözler yazı copyrightünlü sözler, özdeyişler Doç. Dr. Yalçın İzbul

 # 083

 DOLAYLI ANLATIMDA EMİR CÜMLELERİ

Bildiğiniz gibi, emirlerin dolaylı aktarımı (= indirect speech, reported speech) genellikle olumlu ve olumsuz mastarlar (the infinitive) aracılığı ile kestirme yoldan gerçekleştirilir:

"Sit down."  aaa  "He told me to sit down."

"Don't come back here ever again!" aaa "They told me not to go back there ever again."

"Be careful with your diet." aaa  "The doctor told me to be careful with my diet."

    DİKKAT...  DİKKAT...  

Bir başka anlatım/aktarım yolu ise, belli fiillerin ardından that + adcümlecik (isim-cümlecik) yapısının kullanılmasıdır:

 
   The doctor said, "Be careful with your diet."

    aaa The doctor suggested/advised/urged that

... I/you/she/we/they

... (should) be careful

                       ... with my/your/her/our/their diet.

 

"Should" yardımcı fiilini parantez içine aldım; çünkü yapıdan çıkarılabilir. Zaten çoğu zaman çıkarılır. İşte bu beklenmedik anlatım kalıbı hayli ileri düzey İngilizce öğrencileri için bile şaşırtıcı olabiliyor. Oysa günlük basında ve literatürde örnekleri kalabalıktır. Sınavlarda da baştacı bir sorudur.

Bu yapıda yaygın kullanılan fiilleri listelersek:

advise, agree, ask (istemek), be determined (kesin kararlı olmak), beg, command, demand, desire, forbid, insist, move (önermek), recommend, request, require, stipulate (yasa, vb için emredici olmak), suggest, urge (acildir, gereği hemen yapılsın çağrısında bulunmak)...

İşte, bu fiillerden sonra fiilin nesnesi olarak gelen ad-cümlecik "should" yardımcı fiili ile kurulur. Kurulur ama, dilersek yardımcı fiili yapıdan cımbızlayıp çıkarabiliriz. Uygulama çoğu zaman bu yöndedir. Kolaylık bakımından, cümlenizi önce "should" ile kurunuz. Sonra bu sözcüğü çıkarınız: Geride ne kalıyorsa o kalsın.

Doğaldır ki geride yalnızca yalın fiil (to'suz mastar) kalacak ve giriş fiilinin present yada past olması bunu değiştirmeyecektir. Yapı işte bu nedenle "şaşırtıcı" görünüyor:

ÖRNEKLER

The doctor suggested that she stop smoking.

Her employer demanded that she come to work on time.

We requested that outsiders not be allowed to enter the hall. ["To be allowed", edilgen mastar]

Her doctor urged that the operation not be postponed any longer. ["To be postponed", edilgen mastar]

He keeps advising me that I sell my old car.

They insist that they be given a second chance. ["To be given" edilgen mastar]

It is suggested that these fish not be kept in the same tank. [Aynı akvaryumda tutulmamaları tavsiye olunur... "To be kept" edilgen mastar. tank = akvaryum...]

I move that the meeting be postponed. [Toplantının ertelenmesini öneriyorum... to move = önermek... parliamentary motion = önerge...]

Ne olur ne olmaz -- bir daha UYARIYORUM: Emir, öneri cümlelerinin aktarılmasında, "The doctor suggests that she ***stops smoking," yahut, "The doctor suggested that she ***stopped smoking," türü yanlışlar sınav puanlarınızı alıp götürecektir. Günlük konuşmada kimi zaman bu tür kuralların çiğnenmesine tanık olmanız bir anlam taşımaz. Şöyle düşününüz: Kahvehane Türkçesi ile Türkçe sınavına giriyor olsanız Türkçe'den de çakarsınız...

  EXERCISE 

Aşağıdaki cümleleri, önerilen sözcükleri kullanarak, İngilizce'ye çeviriniz. "Should" yardımcı fiilini düşürünüz.

1) Yolculuğumuzu ertelememizi önerdi. (propose / postpone / journey)

 2) Yolculuğumuzun ertelenmesini önerdi. (propose / journey / be postponed)

3) Yeni bir lastik almamı tavsiye etti. (recommend / buy / tyre)

4) Yeni bir lastik alınmasını tavsiye edecektir. (recommend / be bought / tyre)

5)  Ali evin satılmasını önerdi. (suggest / be sold)

BAŞA DÖNÜŞ

 

 # 084

 BENZER BİR BAŞKA YAPI DAHA

Madde # 083'de incelediğimiz yapıya benzer şekilde "should" yardımcı fiilinin düşürülebileceği bir başka yapının formülü ise şöyle:

 

  be +  sıfat (öğüt, ivedilik belirten) + isim-cümlecik

 

Örnek: It is imperative that she (should) consult a doctor at once... Hemen bir doktora danışması büyük önem taşıyor...

Bu kalıpta kullanılabilecek sıfatlara örnekler:

advisable, desirable, essential, good, better, best, imperative, important, mandatory (zorunlu), necessary, reasonable (akla, mantığa uygun), requisite (gerekli), urgent, vital, only right, only fair, only just (gayet hakça), only natural (gayet doğal)...

  EXERCISE 

Aşağıdaki cümleleri, önerilen sözcükleri kullanarak, İngilizce'ye çeviriniz. "Should" yardımcı fiilini düşürünüz.

1) Kendisinin hazırlıklı olması esastır. (essential / he / be prepared)

2) Hiç hata yapmamaları tavsiye olunur. (advisable / they /make no mistakes)

3) Herkesin son derece sessiz olması/kalması gerekiyor. (requisite / be veya keep / very quiet)

4) Sen en iyisi yolculuğunu iptal et. (best / cancel / journey)

5)  Daha yüksek ücretler istemeleri gayet mantıklı. (only reasonable / demand)

BAŞA DÖNÜŞ

Otuz madde halinde burada ve dergimiz bünyesinde yayınlamış olduğum bu dizi, 10 Kitaplı Eğitim Seti'miz içinde yer alan İngilizce'nin Püf Noktaları  başlıklı kitabımızdan alınmıştır. (Toplam yüzellidört madde ve ayrıca bir dizi kısa notlar.) Yayın haklarının saklı olduğunu hatırlatmak isterim.

ünlü sözler yazı copyrightünlü sözler, özdeyişler Doç. Dr. Yalçın İzbul  ünlü sözler, özdeyişler mail

 MESAJ            E-KİTAP            CD

 

 

 

    

 

 

 

Dergimizi beğeniyorsanız, lütfen dostlarınıza da öneriniz,

iletiniz, gönderiniz... Teşekkürler, Sayın Üyeler...

WEB SİTEMİZ:

ANASAYFA        TESTLER        OKUMA        EĞLENCE        ALMANAK

KAYNAKLAR     FIKRA     KARİKATÜR     KONUŞMA      İSTER İNAN

*  *  *  *  *

Listemize Katılmak için: http://groups.yahoo.com/group/pratik-ingilizce

Veya Doğrudan Bana e-Posta Atınız: --> İzbul

Listemizden Ayrılmak İçin:  pratik-ingilizce-unsubscribe@yahoogroups.com