uzaylı yaratık

UZAY & UZAYLILAR

KURGUBİLİM ÜSTÜNE -- VII

uzay gemisi ve ufolar

Bu Bölümü görsel efektler olmaksızın okumak isterseniz, burayı tıklayınız.

 

yıldızlara yolculuk

TUHAF BİR ULUSAL EĞİTİM ANLAYIŞI

evrende yolculuk


Kimi kişiler, topluma duydukları kırgınlıklar yüzünden, uzaydan gelecek kurtarıcılar hayaline sığınmak için, kurgubilim öykülerine koşarlar. Bu kişileri hafif birer paranoid vaka olarak geçiştirebiliriz.

uzaylı tipleme

 

Öte yandan, kurgubilimcileri, karanlık amaçlı bir uzay ırkının, görünüm değiştirerek aramıza gizlice sızmış, hazırlamakta oldukları genel saldırı için dünyalıları fikren ve kalben kazanmakla görevlendirilmiş öncüleri olarak görenler de vardır... Paranoya, bu ikincisinde, hafiften şiddetliye seyrediyor demektir. Bunlar bilinen şeyler...

Çokbilmiş kimi dostlann kabasaba şakalarına şimdiden karşılık vermek isterim: Ne göklere baktığımda tanrılann arabalannı, ne de yeryüzüne baktığımda ayak izlerini görebiliyorum. Bugün değin hiçbir uzaylıyla karşılaşmış değilim. Ömrümce karşılaşacağımı da sanmıyorum. Bildiğim, evrenin büyüklüğü ve sağlayabileceği yaşam olanaklannm zenginliği düşünüldüğünde, çok kalabalık bir evrende yaşıyor olmamızın inandırıcı bir varsayım olduğudur.

Bu varsayım, bir yandan yeryüzü ekolojisinin evrimine, öte yandan ise evrenin yapısına ilişkin bildiklerimize dayandırılmaktadır. Sanıyorum, er ya da geç, doğrulanacaktır.

 

sombrerolu uzaylı !!

Buna eklenecek küçük bir not daha var: Dünyamızın yeniden büyük bir bilim ve teknoloji devriminin eşiğinde, insanlığın büyük bir serüvenin yamacında olduğu gerçeğine inanmak için pekçok neden var.

Üyesi olduğum kültür topluluğunun, geçmişte birkaç kereden fazla olduğu gibi, treni yeniden kaçırmasına gönlüm razı değil...

uzay ve uzaylılar  

Bu kitap,(08) Hacettepe Üniversitesinde verdiğim Dil Antropolojisi derslerinde, görelilik ve iletişim olanaklan konulannda öğrencinin ilgisini canlı tutmak ve yoğunlaştırmak amacıyla yardımcı okuma parçası olarak hazırladığım birkaç çeviri öykü çevresinde gelişti.

Şimdi bu, kimi okuyuculara "tuhaf" bir "eğitim anlayışı gibi görünebilir. Bana da tuhaf görünen şeyler var...

Örnekse, dünya kurgubilim edebiyatında zaman zaman uzaya gönderilen görkemli gemilerinin Birleşmiş Milletler Genel Kuruluna benzer mürettebatları dikkatimizi çeker. Siz bu kitaplarda bizden birisine yer verildiğini hiç gördünüz mü?

Fakat bir geleceğimiz olduğuna sanırım bizler de pek inanmıyoruz!... Edebiyatımızdaki kurgubilim eksikliğini, gelin buna bağlayalım.

Dilerseniz artık Sultan Fatih'in gemilerini Galata sırtlarından nasıl aşırdığını bir yana bırakalım da, biraz da gökleri arşınlayacak bir Kaptan Mehmet, bilgisayarcı Ali, biyokimyacı Orhan ve iletişim mühendisi. Murat düşüncesine toplumsal yatırım yapalım...

Aldebaran prensesi  

Dilerseniz artık kurt bakışlı Tarkan, Viking prensesini mahzun bırakıp, biraz da Aldebaran prensesinin gönlünü çalsın...

Evet, naçiz ömrüme bir uzaylının gireceğini sanmıyorum ama, bu beni ulusumun tarihteki izini bundan böyle uzayın ve zamanın görkemli sonsuzluğunda aramaktan alıkoymamalı.

Bunu edebiyatımızın kanıtlanmış kalemlerinden beklemek artık hakkımız olsun...


Yalçın Izbul, Ankara, 22 Ekim 1983

(İnternet versiyonu: Kasım, 2004, İzmir)

 

 

evren ve evrim

 

"Kurgubilim" Sözcüğü Üstüne Bir Not:

 

"Bilim-Kurgu" sözcüğü -- kanımca, bir galat-ı meşhur olarak -- Türkçe'de yerleşmiş görünüyor...

 

"Kurgubilim" dönüşümünü ortaya attığım 25 yıl öncesinden bu yana kanaatim değişmedi: Niteleyici (=sıfat) olarak "bilim" sözcüğünün kullanılması, Türkçe'nin yapısına uygun değildir... Yok, eğer bir ad tamlaması yapılıyorsa, o zaman bunun "bilim kurgusu" şeklinde yapılması gerekirdi.

 

"Bilim kurgu" doğru olsaydı, "bilim dergi", "bilim ödül", "bilim adam" da doğru olurdu. (Lütfen, "filim adam" deyimini örnek göstermeyiniz: O sadece "filim" sözcüğünün Türkçe'de hem ad hem sıfat olarak algılandığını gösterir.)

 

Yada, "bilimsel kurgu" da denilebilirdi, ama tabiatıyla bunun  anlamı tümüyle farklı birşey olurdu.

 

Düşününüz ki, yabancı dildeki bu deyimi, çeviri yoluyla, eski dilde karşılıyor olsaydık, "ilim" ve "edebiyat" sözcüklerini kullanarak, herhalde "ilim edebiyatı" veya "edebî ilim" diyecektik. ("İlim edebiyat" gibi bir dil yanlışı veya "ilmî edebiyat" gibi bir kavram saçmalığından uzak duracağımıza göre...)

 

"Fiction" kavramı karşılığında bugüne değin dilimizde doğru dürüst bir karşılık oturtulamadı. Aradığımız sözcüğün "kur-mak" kökünden türetilmesine itirazım yok. "Kurgu" sözcüğünün ise, gerek ad gerek sıfat olarak kullanılabileceği de besbelli. (-gi ekiyle yapılan, "güzel çizgi - çizgi roman" örneğini anımsayınız.)

 

Anlamdan yola çıkarsak: Acaba "bilimsel kurgu" mu demek istiyoruz? Tabiatıyla, hayır.

 

Aradığımız kavram "kurgusal bilim", "kurgulanmış bilim" dir. Dolayısıyla, "bilim-kurgu" garabetinden küçük bir düzenlemeyle "kurgubilim" sözcüğüne ulaşıyoruz.

 

Dilerseniz, "roman çizgi" ile "çizgi roman" arasındaki farkı da örnekseyebilirsiniz.

 

"Bilim kurgu" deyimlemesini dilimizde haklı gösterebilecek "peynir ekmek", "köfte ekmek" gibi yapılara gelince, doğrudur: Eğer muradımız "bilim ile/ve kurgu" veya "bilim içi kurgu" demek ise, bu yapıları örnek seçebiliriz!

 

"Bilim kurgu" deyimlemesinin "kulağa daha hoş geldiği" savına gelince; ne diyebilirim ki? Örneğin, "fonikaka" da, "kakafoni" ye göre kulağa daha hoş geliyor...

 

Ama, tüm bunlar bir yana, bir galat-ı meşhur ile kim başa çıkabilmiş ki, naçizane bendeniz baş edebileyim... Kendi kurgubilimsel dünyamda, bilimkurgusalcılar tarafından rahatsız edilmemek dileğimle...

 

-----------------------------------

(08) Yalçın İzbul, Dünyalıların Gelişi: Kurgubilim Öyküleri, İstanbul: Cep Kitapları, 1983... Geleceğin Toplumları: Kurgubilim Klasikleri, İstanbul: Cep Kitapları, 1990.
 

uzay kurgu 06     uzay kurgu anasayfa

 

 

Kurgubilim Öyküleri -- Evren & Uzay -- Uzay Görüntüleri -- Başka Dünyalar -- Uzaylı Resim ve Grafikleri !! -- Karikatür -- Midi -- Roswell -- Alan 51 & 52 -- Dost Siteler -- Bilimsel Uzay Siteleri -- Ücretsiz İnternet Yayınlarımız --

evren ve evrim

Benzersiz İngilizce Eğitim Seti

    Tıklayınız. Ayrı Pencere Açılacaktır.

       evren ve evrim